Иккинчи жаҳон урушида кўп миллатли Ўзбекистон халқи ҳам жанг майдонлари ва фронт ортида улкан жасорат ва матонат кўрсатиб, фашизм устидан қозонилган ғалабани таъминлашга муносиб ҳисса қўшгани ҳеч биримизга сир эмас. Урушда қатнашган 1,5 миллиондан ортиқ ўзбекистонликларнинг ярим миллиондан ортиғи ҳалок бўлди, 133 мингга яқини бедарак йўқолди, 60 мингдан зиёди ногирон бўлиб қайтди. Урушда қатнашганларнинг ҳар бири ғалабага улкан ҳисса қўшган. Улар орасида шундай номлар борки, улар бутун бошли полк ва отрядлардан кўра каттароқ ҳисса қўшган.
Улардан бири боши учун Адольф Гитлер 50 минг дойчмарка (ҳозирги кундаги 1 миллион долларга тенг) «мукофот» ваъда қилган ўзбекистонлик аскар Мамадали Топиволдиев ёки «Қозибек»дир. Белоруссия ўрмонларида кўрсатган жасоратлари учун «Партизанлар қироли» унвонига сазовор бўлган. У шахсан ўзи душманнинг 76 та ҳарбий машинасини, бир неча ўнлаб офицерларини йўқ қилган ва 5 та немис эшелонини (поездини) портлатиб юборган.
Психологик зарба: Топиволдиев кутилмаганда немис офицерлари овқатланиб ўтирган жойда ёки штабда пайдо бўлиб, уларни асирга олар ва деворга «Бу ерда Қозибек бўлди» деб ёзиб кетар эди. Бу душман орасида ваҳима уйғотарди.
Ҳа, айтганча, «Қозибек» лақаби: У ўзбек бўлгани учун эмас, балки душманнинг режалари устидан гўё «ҳукм» чиқарувчи, адолатли ва қатъиятли бўлгани учун партизанлар унга бу номни беришган. Фашистлар эса уни «Осиё арслони» деб аташар эди.
Ихтиёрхон Комилов, Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти АРМ бош мутахассиси






