SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Sabr oliy xulqdir
23.04.2024 / Bo‘limda Axloq va tarbiya, Maqolalar

Sabr oliy xulqdir

Bismillahir rohmanir rohim

     Sabr qilguvchilar bilan birga ekanini Oʻz kalomida eʼlon qilgan Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar boʻlsin!

“Sabr ziyodir”, deya ummatlariga goʻzal axloqlar yoʻlini koʻrsatgan Rasulimiz Muhammad Мustafoga mukammal salavotu salomlar boʻlsin!

     Sabr insoniy fazilatlarning eng goʻzali, dinimiz eng koʻp targʻib qilgan fazilatlardandir. “Sabr” soʻzi “toqatli boʻlish, bardosh berish, chidash” degan maʼnolarni anglatadi. Qiyinchilik va musibatlarga bardosh berish, jismoniy va ruhiy bosim va ogʻriqlarga chidash hamda iztirob paytida qalbning sobit turishiga “sabr” deyiladi.

     Alloh taolo kalomi Qurʼoni karimning 100 ga yaqin oyati karimasida moʼmin-musulmonlarni sabr, chidam va bardoshga chaqirgan. Quyida oʻsha oyatlardan baʼzilarini qisqacha oʻrganamiz.

Alloh taolo toatlarga sabr qilish haqida shunday marhamat qiladi:

وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ  

(Allohdan) “Sabr va namoz ila yordam soʻrangiz. Darhaqiqat, u (namoz) ogʻir ishdir. Illo, itoatli (xokisor) kishilarga (ogʻir) emas” (Baqara surasi, 45-oyat).

Bu oyatdagi “yordam soʻrangiz” deb tarjima qilingan ibora arab tilida “Istaʼiynu” deb kelgan. Bu soʻzning maʼnosi bir ishni amalga oshirish bilan birga, yana qoʻshimcha yordam soʻrashni anglatadi.

Shuning uchun ham musulmon kishi bir ishga astoyidil kirishadi va shu bilan birga, Alloh taolodan yordam soʻraydi. Sabr koʻpchilik xayol qilganidek, salbiy maʼnodagi tushuncha emas. Yaʼni, nima boʻlganda ham sabr qilyapman, deb harakatsiz turish sabr emas. Aksincha, sabr – Alloh taoloning buyruqlarini bajarish jarayonida duch keladigan mashaqqatlarni yengish demakdir.

Barchamizga maʼlum boʻlgan Asr surasida ham Alloh taolo shunday marhamat qilgan:

وَالْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍإِلَّا الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

Yaʼni: “Asr bilan qasamyod eturmanki, (har bir) inson ziyonda (baxtsizlikda)dir! Faqat iymon keltirgan va solih amallarni qilgan, bir-birlariga haqiqatparvar boʻlishni tavsiya etgan va bir-birlariga sabrli boʻlishni tavsiya etgan zotlargina bundan mustasnodirlar”.

Demak, inson ikki dunyoda badbaxt boʻlib qolmaslik uchun toʻrtta sifatga ega boʻlishi kerak:

– Allohga iymon keltirishi;

– Solih amallar qilishi;

– Haq yoʻlga chaqirish;

– Sabrga chaqirish.

Haq yoʻlda yurish va unga kishilarni chaqirish oson emas. Haq yoʻlda yurmoqchi boʻlgan shaxs oʻzining havoyi nafsiga, odamlarning zulmiga va boshqa koʻpgina narsalarga qarshi chiqib, chidam bilan ish olib borishi kerak. Shuning uchun ham oyatning davomida sabrga chaqiriq bor.

Endi sabr tushunchasi haqida kelgan bir nechta hadislarni ko‘ rib chiqsak.

عن أبي سعيدالخدري رضي الله عنه قال: إنَّ نَاسًا مِنَ الأنْصَارِ سَأَلُوا رَسولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ فأعْطَاهُمْ، ثُمَّ سَأَلُوهُ فأعْطَاهُمْ، ثُمَّ سَأَلُوهُ فأعْطَاهُمْ، حتَّى نَفِدَ ما عِنْدَهُ، فَقَالَ: ما يَكونُ عِندِي مِن خَيْرٍ فَلَنْ أدَّخِرَهُ عَنْكُمْ، ومَن يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ، ومَن يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ، ومَن يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ، وما أُعْطِيَ أحَدٌ عَطَاءً خَيْرًا وأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ. رواه الخمسة.

Abu Saʼid roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

“Ansorlardan bir qancha odamlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan (mol-mulk) soʻradilar. Bas, u zot ularga berdilar. Soʻngra yana soʻradilar, yana berdilar. Soʻngra yana soʻradilar, yana berdilar. Hatto huzurlaridagi narsa tugadi. Shunda u zot:

“Huzurimda nima yaxshilik boʻlsa, sizlarga bermay olib qolmasman. Kim iffat talab boʻlsa, Alloh uni iffatli qilur. Kim behojatlik talab qilsa, Alloh uni behojat qilur. Kim sabr talab qilsa, Alloh uni sabrli qilur. Hech kimga sabrdan koʻra yaxshiroq va kengroq ato berilmagan”, dedilar”.

Beshovlari rivoyat qilishgan.

Abu Molik Ashʼariy roziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam “…Sabr ziyodir…”, dedilar”.

Muslim, Termiziy va Nasoiy rivoyat qilishgan.

Ziyo – bir jismning oʻzidan chiqqan yorugʻlikdir. Misol uchun, quyoshdan chiqqan yorugʻlik ziyo deyiladi.

Bir jism oʻzidan boshqadan olgan yorugʻlikni qaytarib chiqarsa, bu nur deyiladi. Masalan, oy quyoshdan olgan yorugʻlikni qaytarib chiqargani uchun oyning yorugʻligi nur deyiladi.

Sabrning ziyo boʻlishi shundaki, avvalo inson sabr ila maʼsiyatlar zulmatidan chiqadi. Qolaversa, sabr bora-bora moʼmin insonning qalbidagi ziyoga aylanadi. Shuningdek, sabrning ziyosi moʼmin kishiga qabrida ham, qiyomat kunida ham foyda beradi. Chunki, sabrning ziyosi quyoshning ziyosidan yorqinroq va quvvatliroqdir.

Fuzayl ibn Iyoz aytadi: “Men sabrni bir bolakaydan oʻrgandim. Bir gal masjidga borsam, bir ayol hovlisi ichida oʻgʻlini urar edi. Bolakay esa bor ovozi bilan baqirgan edi, onasi eshikni ochdi va bola qochib ketgach, yana eshikni yopib qoʻydi. Masjiddan qaytayotib haligi bolakayga koʻzim tushdi. Bolakay biroz yigʻlagach, onasining rahmini keltirib, eshigi ostonasida uxlab qoldi. Onasining qalbi yumshab, eshikni ochdi. Bu voqeadan koʻzimga yosh keldi, xatto soqolim koʻz yoshi sababli nam boʻldi. Shunda: “Subhanalloh! Agar banda ham Alloh taoloning eshigi oldida sabr qilib tursa, albatta U Zot oʻsha bandaning qarshisida eshigini ochadi”, dedim”.

Sabrning foydalaridan bir nechtasini sanab oʻtamiz:

  1. Sabr ogʻir vaziyatlarda nafsni tutishga yordam beradi.
  2. Sabr xavf tugʻilganda oʻzini oʻnglab olishga yordam beradi.
  3. Sabr gʻazabni qoʻzgʻaydigan narsalar sodir boʻlganda oʻzini tutib olishga yordam beradi.
  4. Sabr tamagirlik qoʻziydigan vaziyatlarda oʻzini oʻnglab olishda asqotadi.
  5. Sabrning samarasi Alloh taoloning va odamlarning muhabbatidir.
  6. Sabr jannatga erishish va doʻzaxdan qutulishdir.
  7. Sabr Alloh taoloning rahmati va barokatidir.

Alloh taolo barchalarimizni Oʻzining sobir, yani sabr qilguvchi bandalaridan aylasin, boshiga mashaqqat yo musibat tushganda Oʻziga yolboruvchi va Oʻzidan yordam kutuvchi bandalari safidan qilsin, Oʻzi vaʼda qilganidek sabrlarimiz evaziga ulkan ajr-mukofatlarini bersin!

Manbalar asosida “Koʻkaldosh” oʻrta maxsus islom bilim yurti mudarrisi Eshniyozov Ibrohim tayyorladi.

What you can read next

Инсоният юлдузлари (1-қисм)
Инсоният юлдузлари  (2-қисм)
Расулуллоҳнинг издошлари: Абу Бакр Сиддиқ (р.а.)
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дўсти
Рўза тутмасликка узрли кишилар
Рўза тутмасликка узрли кишилар

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP