«Albatta, Alloh sizlarga omonatlarni oʻz egalariga topshirishni buyuradi…» (Niso surasi, 58-oyat)
Insonlar oʻrtasidagi munosabatlar, tijoriy bitimlar va davlat boshqaruvi ishonch ustuniga tayanadi. Omonatga xiyonat qilmaslik va berilgan vaʼdada qatʼiy turish komil insonlikning eng oliy mezonlaridandir. Vaʼdabozlik va omonatga beparvolik esa jamiyatni ich-ichidan yemiruvchi maʼnaviy xiyonatdir.
Qurʼoniy daʼvat va Muhammad al-Amin sollallohu alayhi va sallam timsoli
Qurʼoni karimning Moʼminun surasi 8-oyatida najot topuvchi moʼminlarning sifatlari bayon qilinib: «Ular oʻzlariga ishonilgan omonatlarga va bergan ahd-paymonlariga rioya qilguvchilardir», deyiladi. Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam hatto nubuvvatdan oldin ham butun Makka ahli tomonidan «Al-Amin» (ishonchli, omonatdor) deb atalganlar. U zot Makkadan Madinaga hijrat qilayotganlarida, oʻzlarini oʻldirmoqchi boʻlgan mushriklarning topshirgan omonatlarini egalariga qaytarish uchun Hazrati Ali roziyallohu anhuni qoldirib ketganlari tarixdagi eng buyuk omonatdorlik namunasidir. Aksincha, hadisda munofiqlikning uch alomati zikr etiladi: yolgʻon gapirish, vaʼdasiga vafo qilmaslik va omonatga xiyonat qilish (Buxoriy rivoyati).
Keng maʼnodagi omonat tushunchasi
Omonat faqat birov saqlashga bergan moddiy buyum emas. Insonning tanasi, sogʻligʻi, farzandlari, xalq bergan mansab va lavozim, xizmat vazifasi, vatan tuprogʻi – bularning barchasi buyuk ilohiy va ijtimoiy omonatlardir. Sharq mutafakkirlari davlat boshqaruvidagi adolatni mansab omonatiga sodiqlik bilan bogʻlaganlar.
Zamonaviy shartnomaviy munosabatlar va soʻzning qadri
Bugungi kunda tijoratda, biznesda va shaxsiy munosabatlarda vaʼdani buzish, qarzni oʻz vaqtida qaytarmaslik yoki zimmasidagi ishni chala bajarish kabi salbiy holatlar keng tarqalgan. Soʻzida turmagan inson oʻz obroʻsini, ishonchini yoʻqotadi. Ishonch yoʻqolgan joyda esa taraqqiyot toʻxtaydi.
Xulosa
Omonatga sadoqat va ahdga vafo insonning maʼnaviy qadrini belgilaydi. Oʻz soʻziga vafo qilgan, xalq va Xoliq omonatlarini koʻz qorachigʻidek asragan shaxs doimo eʼzozda boʻladi.
Sarvar Rafiqov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





