SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Мазҳаб тушунчаси ва мужтаҳидларнинг даражалари
20.02.2020 / Bo‘limda Aqida, Maqolalar

Мазҳаб тушунчаси ва мужтаҳидларнинг даражалари

        Ҳозирги кунда ижтимоий тармоқ воситаларида мазҳаб ҳақида турли фикрлар юритилмоқда. Шунинг учун бу борада кенгроқ тўхталиб ўтсак. “Мазҳаб” сўзи араб тилидаги “заҳаба” феълидан олинган бўлиб, ўзбекчада “йўл” деган маънони ифода этади. Истилоҳда эса ижтиҳод йўлига кўра далилларга асосланиб фиқҳий ҳукмлар жорий қилишдир. Қисқача қилиб айтганда эса тўртта фиқҳий мазҳаб имомларининг йўлларидир.

فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Фикримизнинг далили, Аллоҳ таолонинг “Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлларидан сўрангиз”[1], деган. Бундан ҳар бир соҳанинг мутахасиссига мурожаат этиш, хусусан дин ишларида асрлар давомида шаклланган ва асосланган, аниқ йўлдаги-мазҳабдаги олимдан саволллар сўраш керак эканлиги билинади. Уламолар бу оятни етук мужтаҳид олимга тақлид (эргашиб) қилиши кераклигига биринчи далил ўлароқ келтирадилар.

Тўрт мазҳабдан бирини маҳкам тутиш вожиб саналади. Ҳатто Муҳаммад Саид Рамазон Бутий ҳазратлари: “Мазҳабсизлик диндан чиқишга олиб борадиган кўприкдир”, деганлар.

Имом Шофеий ўзларининг “Рисола”ларида шундай ёзадилар: “Аллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан сўнг ҳеч кимга ўзидан олдин ўтиб кетганларнинг илмига, Китоб, Суннат, Ижмоъ, саҳобаларнинг сўзлари ва мен юқорида айтиб ўтганим Қиёсга асосланмайдиган бўлса, гапириш ҳуқуқини берган эмас”.

Абу Амр ибн Салоҳ шундай дейди: “Шофеъийларнинг Мовароуннаҳрдаги имоми Абу Абдуллоҳ Ҳалиймий ва “Баҳр ул­ мазҳаб” муаллифи қози Абулмуҳсин Равёний ва бошқалар муқаллиднинг ўзи муқаллид бўлган масалада одамларга фатво беришлиги мумкин эмас, деган тўхтамга келганлар”.

…Ҳақиқатни айтганда, динда иқтидо қилинадиган имомларнинг барчаси мустақийм ҳидоятдадирлар[2].

…Хулоса килиб айтиладиган бўлса, бу замонда бир мазҳабга эргашиш вожибдир. Оммий бўладими, фақиҳ бўладими, мазҳабдан-мазҳабга ўтиб юравериши мутлақо ман қилинади[3]… Аллома Зафар Аҳмад Усмонийнинг «Эълоус-сунан» номли китобидан қудрати етмаган ишни юклатилган бўлади. Шариатда эса, бундай қилиш жоиз эмас. Зотан, Аллоҳ таоло айтади:

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا

«Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмас» (Бақара: 286).
Давоми бор…

Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти

3 -босқич талабаси Ҳ. Абдусаломов


[1] [1] Ваҳба Зуҳайлий. Ал-Фиқҳул исламий ва адиллатуҳу. 1-жуз. 42-бет. Дамашқ: Дорул фикр, 2001 й. (Наҳл, 43),

[2] Аллома Зафар Аҳмад Усмони. Эълоус-сунан. Идоратул Қуръан ва улумул исламия. Карачи. 2009. Ж. 20. –Б 290

[3] Аллома Зафар Аҳмад Усмони. Эълоус-сунан. Идоратул Қуръан ва улумул исламия. Карачи. 2009. Ж. 20. –Б 195

What you can read next

Adolat va insof mezoni: Jamiyat barqarorligi va taraqqiyotining maʼnaviy garovi
Ҳиммати олий киши жаннатдан бошқасига рози бўлмайди
Нега кофирлар олий ҳимматли дейилмайди?.
КАСАЛНИ БЕРГАН ШИФОСИНИ ҲАМ БЕРАДИ!
Касални берган шифосини ҳам беради!

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP