SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
10.12.2025 / Bo‘limda Maqolalar

Adolat va insof mezoni: Jamiyat barqarorligi va taraqqiyotining maʼnaviy garovi

«Albatta, Alloh adolatga, ezgu ishlarga va qarindoshlarga yaxshilik qilishga amr etadi…» (Nahl surasi, 90-oyat)

Insoniyat jamiyati azaldan tinchlik, xotirjamlik va farovonlikni adolat poydevori ustiga qurishga intilib kelgan. Adolat shunchaki huquqiy meʼyor yoki sud tizimiga oid qoida emas, balki qalbning holati, insoniy vijdon va har bir qadamda oʻzgalar haqini oʻz haqqidek koʻrish sanʼatidir. Adolatdan chekingan, insofsizlik va tarafkashlik urchigan jamiyat ich-ichidan yemirilishga va parokandalikka yuz tutishi muqarrardir.

Muqaddas oyatlar va Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallamning qatʼiy odillik maktabi

Qurʼoni karimning Niso surasi 135-oyatida adolatning mislsiz yuksak mezoni shunday bayon qilinadi: «Ey iymon keltirganlar! Oʻzingiz, ota-onangiz va yaqin qarindoshlaringiz zarariga boʻlsa ham, adolatda qatʼiy turuvchi, Alloh uchun guvohlik beruvchi boʻlingiz! Garchi u (guvohlik berilayotgan kishi) boy yoki kambagʻal boʻlsa ham…». Bu oyat adolatda hech qanday qarindosh-urugʻchilik, moddiy manfaat yoki hissiyotga oʻrin yoʻqligini ochiq koʻrsatadi. Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam butun hayotlarida insof va tenglikning eng yuksak namunasini koʻrsatdilar. Bir kuni obroʻli maxzumiy qabilasidan boʻlgan ayol oʻgʻrilik qilganida, sahobiy Usoma ibn Zayd roziyallohu anhu uni jazodan xalos qilishni soʻrab shafoatchilik qiladi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam gʻazablanib: «Sizlardan oldingi ummatlarning halok boʻlishiga sabab – oralarida obroʻli kishi jinoyat qilsa, uni jazosiz qoldirib, zaif va nochor kishi jinoyat qilsa, unga jazo qoʻllashganidir! Allohga qasamki, agar Muhammadning qizi Fotima oʻgʻrilik qilganida ham, albatta uning qoʻlini kesgan boʻlardim!», deb marhamat qiladilar (Buxoriy va Muslim rivoyati).

Sharq mutafakkirlari va davlatchilik tajribasida adolat

Sharq donishmandlari «Davlat kufr bilan turishi mumkin, lekin zulm va adolatsizlik bilan tura olmaydi» degan purmaʼno qoidani bejiz aytmaganlar. Amir Temur oʻz saltanatining bosh tamoyili qilib «Rosti-rusti» («Kuch – adolatdadir») shiorini belgilagan edi. Sohibqiron oʻz «Tuzuklar»ida adolatparvarlik orqali saltanatni mustahkamlaganini, fuqarolarga nisbatan jabr-zulmga aslo yoʻl qoʻymaganini taʼkidlaydi. Alisher Navoiy esa oʻzining deyarli barcha dostonlarida, ayniqsa «Saddi Iskandariy» va «Mahbub ul-qulub»da odil hukmdor va insofli rahbar timsolini ulugʻlab, zulmkorlikni qatʼiy qoralaydi: «Adolat – mulkning ustunidir, agar bu ustun yiqilsa, butun imorat vayron boʻlur».

Zamonaviy jamiyatda insof va qonun ustuvorligi

Bugungi huquqiy-demokratik jamiyatda adolat faqat sudlar zalida emas, balki oddiy hayotiy munosabatlarda – ish beruvchi bilan xodim oʻrtasida, oʻqituvchi bilan talaba bahosida, savdoda xaridor va sotuvchi munosabatida namoyon boʻladi. Har bir kishi oʻz zimmasidagi burchini insof bilan bajarishi, birovning mehnati, vaqti va haqini yemamasligi chinakam taraqqiyot poydevoridir.

Xulosa

Adolat – jamiyatning maʼnaviy salomatligini taʼminlovchi eng bosh mezondir. Har bir inson oʻz xatti-harakatlarida insofni mezon qilib olsa, jamiyatda ishonch, mehr-oqibat va barqaror yuksalish qaror topadi.

Abduqodirohund Alixojiyev
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi

What you can read next

Саудия Арабистонига тарихий ташриф ҳамкорлик алоқаларини юқори босқичга олиб чиқади
Саудия Арабистонига тарихий ташриф ҳамкорлик алоқаларини юқори босқичга олиб чиқади
“Агар устоз рози – Тангри розидур”
Набий алайҳиссаломнинг икки қўшнилари
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қорилари
“Саҳобаларнинг фазли борасида юз оят” туркумидан 21-оят

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP