SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
СИФАТНИ ИНКОР ҚИЛИШ ВА МАЪНОНИ ТАФВИЗ ҚИЛИШ ОРАСИДАГИ ФАРҚ
06.10.2022 / Bo‘limda Maqolalar

Сифатни инкор қилиш ва маънони тафвиз қилиш орасидаги фарқ

Энди Аллоҳ таоло сифатларини инкор қилувчи муаттила фирқаси ва ҳақиқий салаф мазҳаби ўртасидаги фарқни кўриб чиқамиз.

Салаф уламоларимиз тутган йўл Аллоҳ таолони махлуқотларга ўхшатиб қўйиш ваҳмини келтириб чиқарадиган сифатларнинг ҳақиқати борасидаги илмни тавфиз қилишдан иборат. Улар сифатни собит қилиб, яъни бор деб, у борасидаги ҳақиқат илмини Аллоҳ таолонинг ўзига ҳавола қилишган. Ҳар қачон уларга бу борада оят ёки ҳадис айтилса “Барчаси Роббимиз тарафидандир ва Аллоҳ таолони Ўз махлуқотларига ўхшатишдан поклаб, ўша сифатнинг маъно ҳақиқатини Аллоҳга ҳавола қилиб, у сифатлардан кайфиятни инкор этган ҳолда барчасига иймон келтирдик” деганлар.

Муаттила тоифаси бўлса сифат борлигини инкор этиб “Аллоҳ таолода “яд” деган сифатнинг ўзи йўқ” деб айтишади. Демак, таътил, яъни йўққа чиқариш, бу сифатни буткул инкор қилиш бўлиб, унда биз аҳли сунна вакиллари айтган “махлуқотлар сифатланадиган ноқис маънони нафий қилиб Аллоҳ таоло улуғлигига лойиқ баркамол маънода собит қилиш” деган тушунчанинг ўзи йўқ.

           Агар дастлабки маъноси махлуқотларга тегишли ноқис маънони ваҳмга олиб келувчи сифатларнинг бу ноқис маъносини инкор этмай, балки “Сифатлар айни ўша ноқисликни келтириб чиқарувчи маънода Аллоҳ таолога собитдир” дейдиган тоифа мужассима, яъни “Жисм берувчи”лар деб номланади. Уларни бу ном билан аталишига сабаб, уларнинг бу эътиқодлари Аллоҳ таолони худди жисм каби тасаввур қилишга олиб боради (Аллоҳ таоло бу нарсалардан пок зотдир). Уларни бундай қилишларига сабаб эса муташобеҳ сифатларни одатда қўлланиладиган маъноларини тўғридан тўғри Аллоҳ таолога нисбат беришларидир. Бу иш эса нотўғри ҳисобланади, зеро бундай одатий маънолар фақатгина махлуқларга нисбатан ишлатилиши мумкиндир.

Демак бу масалада борасида қарашлар асосий уч қисмга бўлинар экан

1.Салафлар йўли

2.Муаттилалар (йўққа чиқарувчилар)

3.Мужассима (Жисм деювчиалр)

Мужассима бу сифатларни оддий махлуқларга ишлатиладиган маънолар ила Аллоҳга собит қилади.

Муаттила бу сифатлар махлуқлардагина бўлади, деб, умуман сифатларни рад этади.

Салафлар йўли эса мана шу ҳаддан ошган икки тоифани ҳам нотўғри деб, Сифатларни собит қилади ва унинг ҳақиқати, яъни маъносини Аллоҳ таолонинг илмига ҳавола қилишиб, бу сифатлардан кайфиятни рад этишади.

           Демак, ким муташобеҳ сифатларни илк тушуниладиган машхур маъносида собит қилса, мушаббиҳа ва мужассима тоифаларига ўхшаб қолади, кимда-ким бу сифатларни мутлақо рад этса, у Аллоҳ таоло Ўзига собит қилган сифатни йўқ деяётган бўлади ва муаттила ҳисобланади.

 Ким сифатни собит қилса ва унинг маъносини тавфиз қилиб ундан кайфиятни инкор қилса, демак у мушаббиҳа мужассима ва муаттилаликдан омонда бўлади.   

Ҳазратқулов Дўстмуҳаммад
«Кўкалдош» ўрта махсус ислом таълим муассасаси 4-курс талабаси

What you can read next

“Саҳобаларнинг фазли борасида юз оят” туркумидан 3-оят
“Саҳобаларнинг фазли борасида юз оят” туркумидан 19-оят
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ijtimoiy rivojlanish boʻyicha ikkinchi Butunjahon sammitidagi ishtiroki haqida tahliliy axborot berildi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ijtimoiy rivojlanish boʻyicha ikkinchi Butunjahon sammitidagi ishtiroki haqida tahliliy axborot berildi.
Тақво ва унинг фойдаси
Тақво ва унинг фойдаси

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP