SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Ҳар янгилик бидъат эмас
14.10.2021 / Bo‘limda Aqida, Maqolalar

Ҳар янгилик бидъат эмас.

Давоми

Келинг энди “бидъат” сўзининг иккинчи шарий истелоҳдаги маъноси билан танишсак. Бидъатнинг истелоҳий таърифлари жуда кўп лекин улардан Имом Шотибий келтирган икки таъриф яхшироқ ҳисобланади, бунинг икки сабаби мавжуд.

Биринчидан: Имом Шотибий (р.а) бу мавзуга илк киришган, уни шарҳлаш ва таҳлил қилишда пешқадам уламолардан саналадилар.

Иккинчидан: Имом Шотибий (р.а) мутақаддим уламоларнинг бидъатга қарши курашган ва ундан четланишга энг кўп харакат қилганлар.

Қуйида икки таъриф билан танишамиз

«طريقة في الدين مخترعة تضاهي الشريعة، يقصد بالسلوك عليها المبالغة في التعبد لله عز وجل»

“Динда ўйлаб топилган ва шариатга зид келган йўл бўлиб у йўлдан мақсад Aллоҳ аъзза ва жаллага ибодатда муболаға (ҳаддан ошиш) бўлади”

طريقة في الدين مخترعة تضاهي الشريعة، يقصد بالسلوك عليها ما يقصد بالطريقة الشرعية»

“Динда ўйлаб топилган ва шариатга зид келган йўл бўлиб у билан шариат йўлидан мақсад қилинган нарса қасд қилинади”

Юқоридаги икки тарифда ҳам зикр қилинган “Динда ўйлаб топилган” қисми таърифни энг асосий қисмини ташкил қилмоқда. Демак бир нарса бидъат маъноси ва ҳукмини олиши учун уни қилган инсон қилган ишини диндан ва унинг ажралмас бир бўлаги деб қилиши воқеликда эса бунинг буткул акси бўлиши керак. Ҳа ана шу бидъатнинг айни моҳияти ва шариат ундан қайтарганининг асл сабабидир. Бундай хулоса қилишимизнинг яна бир далили Росулуллоҳ (с.а.в)нинг ҳадисларидаги:

من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه…

“Ким бу ишимизда ундан бўлмаган ишни пайдо қилса…” гапларидир, зеро ҳадисдаги “бу ишимизда” иборасидан мурод диндир.

Хулоса қилиб айтганда янги пайдо бўлган нарса диннинг ўзагига ва асосларига унда бўлмаган нарсани келтириб чиқарса демак у инкор ва мазаммат қилинган бидъат ҳисобланар экан. Зеро шариатни тузган Aллоҳ таолодир, унинг шариатига бирор қўшимча ва ўзгариш олиб кириш эса мумкин эмас. Шундай ҳолатларга фаразий мисоллар келтирамиз: Шариатда собит бўлган фарз ва нафл намозларига қўшимча яна қандайдир намоз ўйлаб топиш, Қуръон ва суннатда собит бўлмаган қайсидир куннинг фазилати учун рўза ўйлаб топиш, шариатда далил ворид бўлмаган ҳолатда жисмоний машаққат ила Aллоҳ таолога ибодат қилиш йўлини ўйлаб топиш, маййит қабрга қўйилганда азон айтиш. Ва яна бошқа бидъатчи тоифаларнинг бузуқ ақидаларни ўйлаб топиб уларни диндан дейиши ҳам айни бидъатнинг ўзидир.

Энди инсонлар диннинг аслидан ва ҳукмларидан деб эътиқод қилмай амалга оширадиган ишларига келсак улар бу ишларни ёки диний мақсадларни рўёбга чиқариш ва шу ишга ёрдамчи бўлсин деб ёки дунёвий ишларини амалга ошириш ва унга кўмакчи бўлсин деб қилишади. Гарчи бу ишлари мусулмонлар илгари билмаган ишлардан бўлса ҳам энди бу амалиётлар умуман бидъат деб номланмайди. Балки булар Росулуллоҳ (с.а.в) номлаган سنة حسنة (суннат ҳасана) ёки سنة سيئة (суннат саййиа) тушунчаси остига киради.

من سنّ في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها بعده، من غير أن ينقص من أجورهم شيء. ومن سنّ في الإسلام سنّة سيئة كان عليه وزرها ووزر من عمل بها من بعده، من غير أن ينقص من أوزارهم شيء

“Кимки исломда гўзал одатни суннат қилса, унинг ажри ва ажрларидан бирор нарса камайтирилмаган ҳолда ундан кейин амал қилганларнинг ажри унга бўлади. Кимки исломда ёмон одатни суннат қилса, унинг гуноҳи ва гуноҳларидан бирор нарса камайтирилмаган ҳолда ундан кейин амал қилганларнинг ҳам гуноҳи унга бўлади”.

Абдуллаев Алиакбар,
“Кўкалдош” ўрта махсус ислом таълим муассасаси мударриси

What you can read next

Имом Жазарий
Имом Жазарий
Ҳиммати олий киши жаннатдан бошқасига рози бўлмайди
Дунё бир ўлимтик кабидир, арслон ўлимтикни емайди.
Tinchlik oliy neʼmat
Tinchlik oliy neʼmat

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP