«Albatta, Alloh adolatga, ezgu ishlarga va qarindoshlarga yaxshilik qilishga buyuradi…» (Nahl surasi, 90-oyat)
Inson ijtimoiy mavjudot boʻlib, uning yaqinlari, qon-qardoshlari bilan munosabatlari jamiyatdagi ahillikning poydevorini tashkil etadi. Islom taʼlimotida qarindoshlik aloqalarini uzmaslik, ularga moddiy va maʼnaviy koʻmak berish «silai rahm» deyiladi. Bu fazilat oilaviy nizolarning oldini oladi, mehr-oqibatni mustahkamlaydi va inson umriga baraka baxsh etadi.
Qurʼon amrlari va silai rahm haqidagi hadislar
Qurʼoni karimda qarindoshlarga muruvvat koʻrsatish buyurilgan va silai rahmni uzish katta gunohlardan deb belgilangan. Muhammad surasining 22-23-oyatlarida qarindoshlik rishtalarini uzuvchilar qattiq ogohlantiriladi. Imom Buxoriy rivoyat qilgan sahih hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam shunday marhamat qiladilar: «Kim rizqi keng va umri uzoq (barakali) boʻlishini xohlasa, qarindoshlik rishtalarini bogʻlasin!». Boshqa bir hadisda esa asl silai rahm aloqani uzmagan bilan bordi-keldi qilish emas, balki aloqani uzgan qarindoshga nisbatan ham mehr koʻrsatib, rishtani tiklash ekanligi uqtiriladi.
Oʻzbekona mehr-oqibat va xalq anʼanalari
Oʻzbek xalqining maʼnaviy turmush tarzida qondoshlik, aka-uka va opa-singillik rishtalari muqaddas hisoblanadi. Toʻy-maʼraka, xursandchilik va musibatda bir-biriga yelkadosh boʻlish, ogʻir kunlarda xabar olish xalqimiz qon-qoniga singib ketgan. Mumtoz allomalarimiz taʼkidlaganidek, yaqinlarining holidan bexabar kimsaning maʼnaviyati toʻkis boʻla olmaydi.
Globallashuv davrida begonalashuvga qarshi kurash
Hozirgi shiddatli hayotda koʻpincha moddiy manfaatlar, dunyoviy tashvishlar tufayli qarindoshlar bir-biridan uzoqlashib, hatto meros yoki oddiy tushunmovchiliklar ortidan yovlashib ketish holatlari uchramoqda. Silai rahm – bu begonalashuv kasalligiga qarshi eng kuchli malhamdir. Yaqinlarga bir qoʻngʻiroq qilish, hol soʻrash va shirin soʻz aytish insoniy burchdir.
Xulosa
Qarindoshlik rishtalarini mahkam tutish oilaviy birdamlikni, xonadonlar tinchligini taʼminlaydi. Oʻzaro ginalarni unutib, yaqinlariga mehr ulashgan inson Haq taoloning cheksiz rahmati va xalqning ehtiromiga erishadi.
Muhammadaziz Rahimov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





