Har bir xalqning tarixida shunday lahzalar boʻladiki, ular asrlar osha davom etib, millatning ruhiga muhr boʻlib bitiladi. 1992-yil 2-iyul – aynan shunday kunlardan biri. Oʻsha kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining oʻninchi sessiyasida “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi toʻgʻrisida”gi qonun qabul qilindi va mustaqil yurtimiz oʻzining abadiy ramzlaridan biriga ega boʻldi. Bugun, ushbu tarixiy sananing 34 yilligini nishonlar ekanmiz, gerbimizga faqat rasmiy timsol sifatida emas, balki xalqimizning ming yillik orzulari, qadriyatlari va kelajakka boʻlgan ishonchining jonli ifodasi sifatida qaraymiz.
Oʻzbekiston Davlat gerbi dumaloq shaklda boʻlib, uning har bir unsuri chuqur maʼno va falsafaga ega. Gerb markazida qanotlarini keng yozgan Humo qushi tasvirlangan. Bu qadimdan xalqimiz orasida baxt, ozodlik va yorugʻ kelajak ramzi sifatida eʼzozlanib kelingan. Buyuk mutafakkir Alisher Navoiy Humoni barcha jonzotlar orasida eng olijanobi, deb taʼriflagan edi. Uning ustida porlab turgan quyosh – yurtimizning tuganmas hayotbaxsh kuchi, nurli kelajakka ishonchi va abadiy tinchlik istagining timsolidir.
Gerbning chap tomonida bugʻdoy boshoqlari, oʻng tomonida esa chanoqlari ochilgan paxta shoxlari tasvirlangan. Bu ikki boylik asrlar davomida xalqimizning rizq-roʻzi, mehnatsevarligi va farovonligining ramzi boʻlib kelgan. Uzoqda koʻringan togʻlar va daryolar esa Vatanimiz tabiatining betakror goʻzalligi, sarhadlarimizning mustahkamligi va serqirraligini ifodalaydi. Gerbning yuqori qismidagi sakkiz qirrali yulduz – respublika ozodligining ramzi boʻlib, uning ichida tasvirlangan yarim oy va yulduz xalqimizning islom diniga boʻlgan eʼtiqodi va maʼnaviy merosiga hurmatni anglatadi. Pastki qismidagi bayroq ranglaridagi lentada “Oʻzbekiston” soʻzining bitilgani esa – bu yurt, bu tuproq, bu xalq mangu bir boʻlib qolishining vaʼdasidir.
Davlat gerbi – shunchaki rasm yoki bezak emas. U davlat suverenitetining, xalq birligining va milliy gʻururning qonuniy tasdiqlangan ramzidir. Qonunga muvofiq, gerb tasviri mamlakatimiz Prezidenti qarorgohlari, Oliy Majlis, Vazirlar Mahkamasi, sud va prokuratura organlari, diplomatik vakolatxonalar, shuningdek fuqarolarning pasporti, ID-kartasi va milliy valyutamizda aks etadi. Bu – gerbning nafaqat ramziy, balki har kungi hayotimizning ajralmas qismi ekanligini koʻrsatadi. Qonun shuningdek Davlat gerbiga hurmatsizlik qilish maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni keltirib chiqarishini belgilaydi. Zero, oʻz Vatanini, tilini, tarixini qadrlagan har bir farzand oʻz gerbini ham koʻz qorachigʻiday asrashi lozim.
Har yili 2-iyulda mamlakatimiz boʻylab telemarafonlar, maʼrifiy tadbirlar, uchrashuvlar va bayramona tantanalar tashkil etiladi. Bu tadbirlarning asosiy maqsadi – davlat ramzlarining ahamiyatini yosh avlod qalbiga chuqur singdirish, ularni buyuk ajdodlarimizga munosib, vatanparvar va halol insonlar etib tarbiyalashdir. Chunki gerb – bu faqat bugungi kun ramzi emas, balki ertangi kunning, farzandlarimiz va nabiralarimiz yashaydigan Vatanning ham ramzidir. Bugun, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi qabul qilinganining 34 yilligini nishonlar ekanmiz, har birimiz bu muqaddas ramzga qarab, oʻz yurtimizning boy tarixi, mehnatkash xalqi va porloq kelajagi haqida faxr bilan oʻylaymiz. Humo qushining qanotlari ostida birlashgan bugʻdoy va paxta, togʻu dara, quyosh nurlari – bularning barchasi bitta gapni anglatadi: Oʻzbekiston – mustaqil, betakror va abadiy Vatan. Davlat gerbiga boʻlgan hurmat – Vatanimizga, ulugʻ ajdodlarimizga va yorugʻ kelajagimizga boʻlgan cheksiz ehtiromdir. Kelinglar, ushbu muqaddas ramzni har doim ardoqlab, uni kelajak avlodlar qalbiga ham muhrlaylik!

Oʻquv-uslubiy boʻlim boshligʻli Farhod Asatullayev





