«Qachonki sizlarga biror salom bilan salom berilsa, sizlar undan chiroyliroq alik oling yoki oʻsha salomni qaytaring…» (Niso surasi, 86-oyat)
Insonlar oʻrtasidagi oʻzaro muloqot va ijtimoiy totuvlik eng avvalo salomlashishdan boshlanadi. Islom madaniyatida «Assalomu alaykum» kalimasi oddiy xushmuomalalik ifodasi emas, balki chuqur maʼnoga ega boʻlgan duodir. U qarshingizdagi insonning joni, moli va obroʻsiga omonlik, tinchlik tilashni bildiradi.
Salomlashishning sharʼiy odoblari va fazilati
Qurʼoni karimda salomlashish va unga undan goʻzalroq javob qaytarish buyurilgan. Imom Muslim rivoyat qilgan hadisda Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam jamiyatda muhabbat paydo qilishning eng toʻgʻri yoʻlini shunday koʻrsatadilar: «Iymon keltirmaguningizcha jannatga kirmaysiz. Bir-biringizni yaxshi koʻrmaguningizcha esa komil moʼmin boʻlolmaysiz. Sizlarni bir-biringizga muhabbatli qiladigan amalga dalolat qilaymi? Orangizda salomni keng yoyinglar!». Hadislarga koʻra, ulovdagi kishi piyodaga, yurib ketayotgan oʻtirganga, kichiklar kattalarga, ozchilik koʻpchilikka birinchi boʻlib salom berishi odob sanaladi.
Milliy anʼanalar va salomning tarbiyaviy kuchi
Oʻzbekona tarbiyada salomlashish odob-axloqning birinchi belgisi sanaladi. Yoshlarning koʻchada koʻrgan har bir otaxon yoki onaxonga qoʻlini koʻksiga qoʻyib «Assalomu alaykum» deyishi xalqimizning yuksak madaniyatini aks ettiradi. Abdulla Avloniy salomni insonlar qalbini yumshatuvchi, begonalarni doʻstga aylantiruvchi moʼjizaviy kalit deb baholaydi.
Salomlashishning ijtimoiy psixologiyadagi ahamiyati
Kishilar bir-biriga samimiy tabassum bilan salom berganlarida, oradagi sovuqchilik, kibr va begonalik yoʻqoladi. Bugungi globallashuv va megapolislar sharoitida odamlarning bir-biriga eʼtiborsizligi kuchayib borayotgan bir davrda salom madaniyatini tiklash insoniylik rishtalarini mustahkamlashning eng oson va taʼsirchan usulidir.
Xulosa
Salom – tinchlik elchisi, dillardagi gina-kuduratni oʻchiruvchi nurdir. Jamiyatimizda salomni chin yurakdan keng yoyish orqali mehr-oqibat va xavfsizlik muhitini barqaror qila olamiz.
Sarvar Rafiqov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





