SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Qachon inshoalloh deyiladi?
22.10.2026 / Bo‘limda Maqolalar

Qachon inshoalloh deyiladi?

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذَٰلِكَ غَدًا ﴿٢٣﴾ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ ۚ وَاذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هَٰذَا رَشَدًا ٢٤

«Biror narsa haqida: “Men, albatta, ertaga shuni qiluvchiman”, deya koʻrmang! Illo, “Inshoalloh” (deng). Unutgan vaqtingizda Rabbingizni zikr qiling va: “Shoyad, Rabbim meni bundan ham yaqinroq toʻgʻri yoʻlga hidoyat etsa”, deng!» (Kahf surasi, 23–24-oyatlar).

Alloh taolo ushbu oyatda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga tanbeh bermoqda. Chunki mushriklar ruh, gʻorda uxlab qolgan yigitlar (Ashobi Kahf) va Zulqarnayn haqida soʻrashganida, u zot: «Ertaga sizlarga javobini aytaman», deganlar. Ammo ertasiga javob ayta olmaganlar. Sababi oʻn besh kun davomida vahiy uzilib qoladi. Mushriklar bundan foydalanib, turli gaplarni tarqatishadi. Bu holat Nabiy alayhissalomga juda ogʻir botadi. Keyin mazkur oyatlar nozil boʻlib, bunday holatda nima deyish kerakligi bayon qilinadi.

«Biror narsa haqida: “Men, albatta, ertaga shuni qiluvchiman”, deya koʻrmang!» Chunki «Albatta qilaman» deb, keyin uni bajarmasa, yolgʻonchi boʻlib qoladi.

«Illo, “Inshoalloh”» — «agar Alloh xohlasa, qilaman», deb Allohning irodasiga bogʻlang, shunda yolgʻonchi boʻlib qolmaysiz. Zero, Alloh taoloning xohishisiz hech bir ish amalga oshmaydi.

Ibn Atiyya rahimahulloh aytadi: «Baʼzilar bu oyatdagi istisno (yaʼni “inshoalloh” deyish) qasamlarga tegishli deyishgan. Aslida esa oyat barcha holatlarda istisno qilish (Alloh xohlasa, deb aytish) sunnat ekanini ifodalaydi. Yaʼni kelajak haqida gapirilganda Allohning irodasini esga olib, “inshoalloh” deyish kerak boʻladi».

«Unutgan vaqtingizda Rabbingizni zikr qiling». «Inshoalloh» deyishni unutgan boʻlsangiz, yodingizga kelishi bilan Rabbingizni zikr qiling. Bu yerdagi zikrdan murod nima ekani haqida ulamolar ixtilof qilishgan. Baʼzi ulamolar: «Undan murod oyat davomidagi “Shoyad, Rabbim meni bundan ham yaqinroq toʻgʻri yoʻlga hidoyat etsa”, degan jumladir», deyishgan. Mufassir Muhammad Koʻfiy aytadi: «Bu aynan shu lafz (“inshoalloh”) bilan istisno qilishni unutgan har bir kishi aytishi kerak boʻlgan jumladir. Yaʼni bu jumla “inshoalloh”ni unutishning kafforati hisoblanadi».

Jumhur ulamolar nazdida esa bu aytish buyurilgan duo boʻlib, aynan shu holatga xoslanmaydi.

Yana bir qavlda: «Zikrdan murod “inshoalloh” kalimasi boʻlib, uni qasam ichishda unutgan odam aytadi», deyilgan. Abul Oliya aytadi: «Uni unutgan kishi esiga tushsa, “inshoalloh” deb, istisno qiladi».

Gʻaznaviy rahimahulloh aytadi: «Barakadan umidvor boʻlish, gunohdan qutulish uchun keyin ham “inshoalloh” deb qoʻyish mumkin. Ammo hukmga taʼsir qiladigan haqiqiy istisno (yaʼni qasam hukmini oʻzgartiradigan “inshoalloh”) boʻlishi uchun kelajak haqida gapirilganda darhol va muttasil aytilishi kerak».

«Tafsiri Qurtubiy» asosida «Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi oʻqituvchisi Avazbek domla Jumaboyev tayyorladi.

Tagged under: maqola

What you can read next

Ota-onani ehtirom qilish borasida kelgan hadisi shariflar.
Ota-onani ehtirom qilish borasida kelgan hadisi shariflar.
Рамазон соғинчи
Рамазон соғинчи
Тақдирга иймон – инсон учун роҳат
Иймон ва ҳаёт

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP