SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Ризқ
15.06.2022 / Bo‘limda Maqolalar

Ризқ

Истеъмолда шундай атамалар борки, уларнинг аксарини турли ўринларда турлича маъноларда келишини кўришимиз мумкин. Жумладан, РИЗҚ сўзини ҳам…

1. Ибн Манзур айтадилар: Ризқ бу Аллоҳ таолонинг Раззоқ ва Розиқ сифатларидир, чунки Аллоҳ таоло жамийки махлуқотларга ризқ беради ва У ризқнинг Яратувчиси бўлиб, махлуқотларга ризқ инъом этади. Раззоқ сўзи араб тилида муболаға учун ишлайдиган феълнинг вазнига кўра сифатланади. Ризқ икки навъдур: биринчиси, зоҳирий бўлиб, у тана аъзолари учун зарурий бўлган озуқа маҳсулотидир; иккинчиси ботиний ҳисобланиб, у қалб ва руҳни озиқлантиргувчи илму маърифатдир. Аллоҳ таоло Ўз каломида: “Ўрмалаган нарса борки, барчасининг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир”, дейди (Ҳуд сураси, 6-оят).

2. Роғиб айтади: Ризқ деб, баъзида дунёвий ёки ухровий жорий бўлиб келадиган атога айтилади. Баъзида эса насибага ҳам ишлатилади, ошқозонга етиб борганга ҳамда у билан озуқланадиган нарсага ҳам ризқ дейилади. Масалан: “Султон қўшиннинг ризқини инъом этди.” “Мен илм билан ризқландим.”

3. “Мўъжамул васитда” эса ризқ ризқланган нарсанинг исмига айтилади ва у “ундан манфаат олинган нарса” маъносини англатади.  Бири ейиладиган ва кийиладиган нарсалардан иборат фойдаланадиган нарса бўлса, бошқаси ошқозонга етиб борган ва у билан озуқланадиган нарсага айтиш мумкин. Қуръони азизда дейилади: “Энди бир кишини мана шу пулингиз билан шаҳарга жўнатинглар, у энг сара, покиза таомларни танлаб, сизларга ундан ризқ, насиба олиб келсин.” (Каҳф сураси 19-оят). Ёмғирга ҳам ризқ сўзи ишлатилади, чунки у ризқнинг сабабчисидир. Ҳадя ва келиб турувчи инъом ҳам ризқ маъносини англатади. Масалан, Бир ойлик ризқинг қанча, дейилади. Яъни, ойлик маошинг қанча деб сўралмоқда.

4. Ибнул Фарис Ар-Розий наздида: ризқ бу Аллоҳнинг берган атоси.  Айтилади: “Аллоҳ таоло уни бир ризқ билан ризқлантирди”. Ризқ сўзи Азд Шануъа қабиласи луғатида шукр маъносида келади. “Ва сизлар (Қуръонни) ёлғон дейиш(дек бадбахтлик)ни ўзларингизнинг ризқ-насибаларингиз қилиб олурсизларми?!” (Воқеъа сураси 82-оят).

Ризқ деган сўз аҳли луғат уламоларнинг наздида инъом билан ейиладиган нарсалардан иборат фойдаланадиган нарсанинг ўртасини жамлайдиган нарса эканини кўрса бўлади.

Ризқнинг истелоҳий бораларга оид маъноси

1. Аллоҳ таоло жонзотларга етказган ва улар истеъмол қилган нарса ризқ деб аталади. У ризқ ҳалолга ҳам ҳаромга ҳам ишлатилаверади. Мўътазилий фирқасида ризқ мутлақо Аллоҳ таоло тарафидан инъом қилинадиган нарсадир, шу боис У зот инъом қилган нарсани ҳаром деб бўлмайди, дейилади. Чиройли ризқ: у шундай ризқки, ўз эгасига талаб қилишликда қийинчиликсиз  етиб келади. Бир ривоятда: “Чиройли ризқ бу кутилмасдан, ҳисобсиз ва касб қилмасдан мавжуд бўлган нарсадир”, деб айтилган экан.

 Ризқ ҳалол ва ҳаромни ўз ичига олади. Чунки у Аллоҳ таоло жонзотларга етказган ва улар истеъмол қилган нарса бўлиб ўз ичига ейиладиган ва ичиладиган нарсаларни олади.

Шундай қилиб биз ризқнинг луғавий ва истелоҳий маънолари ўртасида боғлиқлик бор эканини кўрамиз. У  шу даражадаки, луғат жиҳатидан ризқ инъом маъносида бўлса, истелоҳда у етказиш маъносида келади, икки маъно ҳам Аллоҳ таоло етказган нарса маъносини бераверади.

Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровийнинг «Ризқ эшиклари» номли китобидан Рустам Охунжонов таржимаси

What you can read next

Луқмони Ҳаким билан масалчи Эзоп бир кишими?
Тўрт фиқҳий мазҳаб
Alloh laʼnatlagan amal
Alloh laʼnatlagan amal
Зулҳижжа ойи кириб келди: унда нималар қилишимиз керак?
Зулҳижжа ойи кириб келди: унда нималар қилишимиз керак?

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP