SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Қазо ва қадарга иймон келтириш ҳақида
13.12.2023 / Bo‘limda Aqida, Maqolalar

Қазо ва қадарга иймон келтириш ҳақида

المبحث السادس

فى الإيمان بالقضاء و القدر و يشتمل على ثمانى مسائل

         Олтинчи қисм қазо ва қадарга иймон келтириш борасида бўлиб, бу қисм саккиз масалани ўз ичига олади. (Қадар – Аллоҳ таоло азалда ҳар бир яралмишни мавжуд бўладиган чегарасига белгилаб қўйгани. Қазо – Аллоҳ таолонинг илмида вужудга келиши олдиндан аниқ бўлган нарсани вужудга келтириши)

سؤال: كيف الإعتقاد بالقضاء و القدر؟-١

         1-савол: Қазо ва қадарга қандай эътиқод қилишимиз керак?

جواب: هو أن نعتقد أن جميع أفعال العباد سواء كانت إختيارية مثل القيام و القعود و الأكل و الشرب أو إضطرارية مثل الوقوع و سواء كانت خيرا كالصلاة و الصوم و الصدقة أو شرا كشرب الخمر و الإضرار بالناس كائنة بإرادة الله تعالى و تقديره لها فى الأول و علمه بها قبل وقتها.

         Жавоб: Бу, бандаларнинг барча амаллари хоҳ у ихтиёрий қиладиган амал бўлсин: туриш, ўтириш, ейиш, ичиш каби ёки ихтиёрсиз бўладиган амал бўлсин: йиқилиш ва қоқилиш каби ва хоҳ яхши амаллар бўлсин: намоз ўқиш, рўза тутиш, садақа бериш каби ва хоҳ ёмон амаллар бўлсин: маст қилувчи ичимлик ичиш, одамларга зарар бериш каби ушбу амалларнинг барчаси Аллоҳнинг иродаси ва азалдаги тақдири билан, ҳамда ушбу амалларни банда бажаришдан олдин Аллоҳнинг билиши билан содир бўлганига эътиқод қилишимиз билан бўлур.

٢- سؤال: إذا كان الله تعالى هو الخالق لجميع أفعال العبد أفلا يكون العبد حينئذ مجبورا فى جميع أفعاله. و المجبور لا يستحق الثواب و العقاب.

         2-савол: Агарда банданинг барча амалларини Аллоҳ таоло яратган бўлса у ҳолда банда ўзининг барча амалларини бажаришда мажбурлиги ва мажбур қилинган киши на савобга ва на иқобга лойиқ бўлмаслиги чиқмайдими?

جواب: كلا لا يكون العبد مجبورا. لأن له إرادة جزئية يقدر على صرفها إلى جانب الخير و إلى جانب الشر و له عقل يميز به بينهما. فإذا صرف إرادته إلى الخير ظهر ذلك الخير الذى أراده و أثيب عليه لظهوره على يده و تعلق إرادته الجزئية به. و إن صرفها إلى جانب الشر ظهر ذلك الشر و عوقب عليه لظهوره على يده و تعلق إرادته الجزئية به.

         Жавоб: Йўқ, асло! Банда барча амалларини қилишда мажбур эмас, чунки унинг бу ишларни қилиш ё қилмасликда жузъий иродаси (маълум бир ихтиёри) бордир ва шу боис у ўз иродасини яхшилик томонга ёки ёмонлик томонга йўналтиришга қодирдир, шунингдек, банда яхшилик ва ёмонликни фарқлаши учун ақл бор. Агарда банда ўз иродасини яхшилик томонга йўналтирса, у ирода этган яхшилик зоҳир бўлади ва унинг жузъий иродаси туфайли ушбу яхши иш у тарафдан касб қилгани (бажаргани) эвазига савоб олади, мабодо, иродасини ёмонлик томонга йўлласа, ушбу ёмонлик зоҳир бўлади ва бу ёмонликка унинг жузъий ихтиёри сабаб бўлиб, унинг қўлида амалга ошгани туфайли у жазоланади.

 سؤال: أذكر لى مثالا قريبا للذهن يوضح لى أن العبد ليس بمجبور على أفعاله-٣

         3-савол: Банда ўз феълларини содир этишликда мажбур эмас эканини баён қиладирган, ақлга яқинроқ биронта мисол келтирингчи?

جواب: كل إنسان يمكنه أن يعرف بأنه ليس بمجبور على جميع أفعاله. و ذلك لتمييزه بين تحرك يده وقت الكتابة و بين تحرك يده وقت الإرتعاش مثلا فإن تحرك يده حال الكتابة ينسبه لنفسه فيقول كتبت باختيارى و بإرادتى و أما تحرك يده من الإرتعاش فلا ينسبه لنفسه و لا يقول أنا حركت يدى بل يقول إن ذلك وقع بغير إختيارى.

         Жавоб: Ҳар бир инсон ўзи қилаётган ишларининг барчасини мажбуран қилмаётганини билишлиги мумкиндир. Буни билишлик учун мисол шулки, инсон хат ёзаётганида қўлининг ҳаракатланиши билан қўли қалтираганда ҳаракатланишининг фарқини ажрата олади. Чунки хат ёзаётганда қўлининг ҳаракатланишини ўзига нисбат бериб: «Мен ўзим ихтиёрим билан ва ўзим хоҳлаб ёздим»,- дейди. Аммо қўли қалтираганда ҳаракатланишини ўзига нисбат бермайди ва «Қўлимни ўзим қимирлатдим»,- демайди, балким «Бу қимирлаш менинг ихтиёримсиз бўлди»,- дейди.

 سؤال: ماذا يستفاد من هذا المثال؟-٤

         4-савол: Ушбу айтилган мисолдан нима маъно тушунилади?

جواب: يستفاد منه أن كل إنسان يدرك بأدنى ملاحظة أن أفعاله قسمان. قسم يكون باختياره و إرادته مثل أكله و شربه و ضربه لزيد و نحو ذلك و قسم يكون بغير إختياره مثل وقوعه.

         Жавоб: Ушбу мисолдан маълумки, ҳар бир инсон озгина мулоҳаза қилиб кўрса, ўзининг қилаётган ишлари икки қисмга бўлинишини тушуниб етади, бир қисми ўзининг хоҳиши ва ихтиёри билан бўладирган ишлар, масалан, ейиши, ичиши, Зайдни уриши кабилар ва яна бир қисми ўзининг ихтиёрисиз бўлади, масалан, йиқилиши ва қоқилиши кабилар.

 سؤال: أى شىء يترتب على أفعال العبد إذا كانت إختيارية؟-٥

         5-савол: Агарда бандадан содир бўлган амаллар ихтиёрий амаллар бўлса, унинг оқибати нима бўлур?

جواب:. أفعال العبد الإختيارية إذا كانت خيرا يترتب عليها الثواب. و إن كانت شرا يترتب عليها العقاب. و أما أفعاله الإضطرارية فلا يترتب عليها شىء من ذلك.

         Жавоб: Бандадан содир бўлган амаллар агарда яхши амал бўлса, бу амалига  яраша савоб олур, агарда ёмон амал бўлса, унга яраша жазо олур. Аммо банданинг ихтиёрисиз бўладирган амалларга ҳеч бир масъулият йўқдир, яъни, на савоб ва на азоб бўлмас.

٦ – سؤال: إذا ضرب إنسان غيره ظلما و عدوانا أو فعل نحو ذلك من أنواع الشر و المعاصى ثم اعتذر بكون ذلك مقدرا عليه فهل يقبل منه ذلك الإعتذار؟

         6-савол: Агарда бир киши бошқа бировни зулман ва тажовуз қилиб урса ёки унга нисбатан шунга ўхшаш ёмон ва гуноҳ ишларни содир этсада, сўнгра: «Ушбу гуноҳ ишларни қилиш менинг пешонамда бор экан, тақдирда битилган экан»,- деб тақдирни бахона қилиб узр айтса, ушбу одамнинг айтган узри қабул қилинадими?

جواب: أنه لا يقبل من العبد الإعتذار بالقدر. لا عند الله سبحانه و تعالى و لا عند الخلق. لوجود الإرادة الجزئية له و القدرة و الإختيار و العقل.

         Жавоб: Тақдирни баҳона қилиб узр айтиш на Аллоҳ таолонинг ҳузурида ва на бандалар ҳузурида қабул қилинмайди, чунки бундай ишларни қилишда банданинг жузъий иродаси, қудрати, ихтиёри ва ақли бордир. (Банда келгусидаги тақдирини билмагани учун амал қилишга харакат қилмоғи лозимдир, қилган амали натижасини кўрганидан кейингина ўша иш борасидаги тақдири нима еканани билади)

 سؤال: أذكر خلاصة هذا المبحث–٧

         7-савол: Ушбу олтинчи қисмнинг хулоса натижаси нимадан иборат эканини айтиб беринг.

جواب: أنه يجب على كل إنسان مكلف أن يعتقد و يجزم بأن جميع أفعاله و أقواله و جميع حركاته سواء كانت خيرا أو شرا هى واقعة بإرادة الله و تقديره و علمه لكن الخير برضاه و الشر ليس برضاه و أن للعبد إرادة جزئية فى أفعاله الإختيارية. و أنه يثاب على الخير و يعاقب على الشر. و أنه ليس له عذر فى فعله الشر. و أن الله ليس بظلام للعبيد.

         Жавоб: Ҳар бир мукаллаф (оқил,болиғ) инсон қуйидаги нарсаларга эътиқод қилиб, қатъий ишонмоқлиги вожибдир, яъни, унинг барча амаллари, сўзлари ва ҳаракатлари хоҳ у яхши бўлсин, хоҳ у ёмон бўлсин, буларнинг барчаси Аллоҳнинг иродаси, тақдири ва билиши билан содир бўлур, (барча нарсани олдиндан белгилаб аниқ ўлчов билан яаратишида бандалар тақдирини хабар тарзда битган буйруқ тарзида эмас, масалан “Жавлон намоз ўқимасин” деб эмас балки “Жавлон ўз ихтиёри ила намоз ўқимасликни ирода қилади ва “ўқимайди”” деган таъбирда ёзилган) лекин ушбу амаллардан яхшиларига Аллоҳ рози бўлур, ёмонларига эса рози бўлмас. Ихтиёрий амалларни бажаришда банданинг жузъий иродаси бордир. Ва банда яхши амаллари учун савоб олиб, ёмон амаллари учун жазоланур. Банда ўзи содир этган ёмон амали учун узрлик бўлмас (чунки унинг ақли бор). Аллоҳ таоло асло ўз бандаларига зулм қилмас (яъни, бегуноҳ бировни азоб қилмас ва ўзганинг гуноҳи учун бошқани азобламас).

«Кўкалдош» ЎМИБЮ ақоид фани мударриси
Алиакбар АБДУЛЛАЕВ таҳрири остида

Ушбу дарслар марҳум устоз Дўстмуҳаммад Насириддин Бодарий (р.а.)нинг «Ислом ақоидига доир жавоҳир сўзлар» таржима китоби асосида тайёрланди.

What you can read next

Пайпоққа масъҳ тортса бўладими?
Пайпоққа масъҳ тортса бўладими?
Sehr: oilalar va jamiyat tinchligiga tahdid
Sehr: oilalar va jamiyat tinchligiga tahdid
Рамазон – саховат ойидир
Рамазон – саховат ойидир

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP