SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Салафи солиҳлар ҳаёти ва эътиқоди:Имоми Абу Жаъфар Таҳовий.
05.10.2022 / Bo‘limda Maqolalar, Yurtimiz allomalari

Салафи солиҳлар ҳаёти ва эътиқоди:
Имоми Абу Жаъфар Таҳовий.

Имом Таҳовийнинг таржимаи ҳоли ва илмий фаолияти

Имом Абу Жаъфар Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Салома ибн Салама ал-Аздий ал-Ҳажрий ат-Таҳовий раҳимаҳуллоҳ (ҳижрий 229-321 й.) Мисрнинг юқори қисмидаги Таҳийа деб номланган мавзеъда туғилганлар. Аммо «Китоб ал-ансоб» муаллифи ас-Самъоний (1113-1167)нинг фикрича Мисрнинг пастки тарафидаги Таҳо қишлоғида туғилганлар. Аждодлари Мисрга у ер фатҳ қилингандан сўнг кўчиб ўтиб, у ерни ўзларига ватан тутишган.   Имом Таҳовий ҳижрий 321 йил зулқаъда ойининг 5-куни (933 йил 27 октябр)да Мисрда вафот этганлар ва Қарофа қишлоғи (Миср)да дафн қилинганлар.

Аллома машҳур Азд қабиласининг Ҳажр уруғидан бўлганлиги боис одатда нисбасига улар ҳам қўшилади.

Имом Таҳовий ўзларининг “Ақидатут Таҳовий” китоблари билан машҳур бўлганлар. У киши бу китобда саҳобаларнинг ва улардан кейин ўтган Имом Абу Ҳанифа, Имом Абу Юсуф ва Имом Муҳаммад ибн Ҳасан Шайбоний раҳимаҳумуллоҳларга ўхшаш кишиларнинг ақидасини шарҳлаганлар. Бу китобда Аллоҳ таолонинг ва пайғамбарларнинг сифатлари, пайғамбаримиз Муҳаммад(сав)нинг ҳаётлари, Қурьон ва унинг мўъжизалари, Ислом ва иймон, қазо ва қадар, ихтиёрийлик ва мажбурланиш ҳақида сўз юритилади. Яна булардан бошқа тавҳид ва динимизнинг аслига тегишли нарсалар шарҳланган. “Ақидатут Таҳовий” китобига кўплаб уламолар шарҳ ва таълиқлар ёзганлар. Бу китоб ўн марталаб чоп этилган. Мусулмон давлатларидаги олий ўқув юртларида ўқув қўлланмаси сифатида ўқитилган. Ушбу китоб замонамиз сохта салафийларнинг эътиборидан ҳам четда қолмаган бўлиб, шориҳлар ўзларининг эътиқодий қарашларига биноан шарҳ ёзишган. Қуйида уларнинг ёзган шарҳ ва изоҳларини кўриб чиқиб, уларнинг салафлар йўлидамиз деган асоссиз даъволарини билиб оламиз.  

Матни: “Аллоҳ таоло чегара-ҳудудлардан, ғоя-мақсадлардан, арконлардан ҳамда аъзо ва асбоблардан (яъни уларга муҳтож бўлишдан) олийдир. Ва Уни бошқа махлуқларни (ўраб тургани) сингари олти тараф ўрамайди”. Яъни Имом Таҳовий махлуқотларни олти тараф ўраб туриши, Аллоҳ таоло эса бу каби нуқсонлардан пок бўлган Олий зот экани ҳақида гапирмоқдалар.Абдуллоҳ Жибрийн деган ваҳҳобийлар шайхи ўзининг “Ал-иршод шарҳу ламъати эътиқод” китобида ушбу матнга қуйидаги гапларни ёзган: “Имом Абу Жаъфар Таҳовий ўзларининг китобларида ўзларининг замонларида яшаган мутакаллимларнинг таъсирига тушиб уларнинг машҳур бўлган мункар гапларини келтирадилар, масалан “Аллоҳ таоло чегара-ҳудудлардан, ғоя-мақсадлардан, арконлардан ҳамда аъзо ва асбоблардан (яъни уларга муҳтож бўлишдан) олийдир”. Жибрийн шу гапи билан Аллоҳ таолони махлуқотларнинг сифати билан сифатлашдан поклашни йўққа чиқармоқда. Ушбу матнга бошқа бир машҳур ваҳҳобийлар шайхи Солиҳ Фавзон ўзининг “Ақидатут таҳовия”нинг матнига ёзган “Таълиқот мухтасара”да шу каби гапларни келтиради: “Аллоҳ таоло чегара-ҳудудлардан, ғоя-мақсадлардан, арконлардан ҳамда аъзо ва асбоблардан (яъни уларга муҳтож бўлишдан) олийдир, деган гап бу ижмолий (тафсилотга муҳтож) бўлган гап.” Аммо Имом Таҳовий ўз асарларининг бошида Фавзоннинг бу гапини бекорга чиқариб бўлган: “Ушбу рисола миллат фуқаҳолари бўлмиш имом Абу Ҳанифа Нуъмон ибн Собит Куфий, Абу Юсуф Яъқуб ибн Иброҳим Ансорий, Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Ҳасан Шайбоний (Аллоҳ улардан рози бўлсин) мазҳаби асосидаги, ушбу уламоларнинг дин усулларида эътиқод қилган ва унинг ила оламларнинг Роббига итоат қиладиган аҳли сунна ва жамоа ақидасининг зикри баёнидир,” деб келтирадилар, яъни асарда нима келтирилган бўлса, барчаси батафсил айтилган бўлиб, уларга қўшимчалар келтирмасдан имон келтириш керак бўлади. Солиҳ Фавзон эса ваҳҳобийларга хос услубда бу каби сўзларни: “Агарда Таҳовий бу сўзлари (арконлардан ҳамда аъзо ва асбоблардан) билан зотий сифатларни (масалан икки қўл, юз) ирода қилаётган бўлса бу сифатлар ҳақдир, уларни инкор қилиш ботилдир. Агар махлуқотларга ўхшаш аъзоларига ва қисмларига ўхшатиш назарда тутилаётган бўлса, унда Аллоҳ махлуқотларнинг сифатларидан покдур,” деб тушунтиради. Яъни Солиҳ Фавзон Имом Таҳовийни Аллоҳнинг сифатларини инкор қилаяпти, деб айбламоқда. Бу каби усул, яъни матнга шарҳ бериб Имом Таҳовийни инкор қилиш шориҳ Абул Изз Ҳанафийдан бошланиб, ҳозирда ҳам давом этмоқда. Ваҳоланки, мазкур асар аҳли сунна вал жамоа эътиқодига доир китоб бўлиб, у Абу Ҳанифа роҳматуллоҳи алайҳнинг ақидасига асосланган ҳамда ашъарий ва мотуридий олимларининг эътиқодга доир асарларида ривож топиб келган.

 Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, ҳозирда ўзларини салафларнинг йўлидамиз деб даъво қилаётган сохта салафий (ваҳҳобийлар) аҳли сунна вал жамоа эътиқодига зид йўлда экани ҳамда Имом Таҳовий ўзларининг машҳур асарларида келтирган гапларига сохта салафийлар (ваҳҳобийлар) олимларининг жавоб-изоҳларидан, улар салафи солиҳларнинг Аллоҳ таолони махлуқотларнинг сифатидан поклаш эътиқодига зид экани маълум бўлади.          

(Давоми бор)

Рустам Охунжонов,

Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти матбуот котиби

What you can read next

Европанинг 10 та йирик масжиди
Европанинг 10 та йирик масжиди
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining oʻqituvchi murabbiylarga bayram tabrigi!
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining oʻqituvchi murabbiylarga bayram tabrigi!
“КЎКАЛДОШ” БИЛИМ ЮРТИ ХОДИМАСИ “ПРЕЗИДЕНТ ҲОЖИСИ” СИФАТИДА ҲАЖ САФАРИГА КУЗАТИЛМОҚДА
“Кўкалдош” билим юрти ходимаси “президент ҳожиси” сифатида ҳаж сафарига кузатилмоқда

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP