«Agar Qiyomat qoyim boʻlayotgan boʻlsa-yu, sizlardan biringizning qoʻlida bir dona xurmo koʻchati boʻlsa, bas, uni ekib ulgursin!» (Imom Ahmad rivoyati)
Tabiat, toza havo, zilol suvlar, hayvonot va nabotot olami – Yaratganning butun insoniyatga bergan buyuk omonatidir. Atrof-muhitga mehr bilan qarash, uni ifloslantirmaslik va koʻkalamzorlashtirish shunchaki fuqarolik burchi emas, balki chuqur maʼnaviy va eʼtiqodiy masʼuliyatdir. Ekotarbiya bugungi zamonaviy dunyoda hayot-mamot masalasiga aylandi.
Qurʼoniy muvozanat va hadislardagi yashillik daʼvati
Qurʼoni karimning Rahmon surasida koinotdagi va tabiatdagi muvozanat haqida: «U osmonni yuksaltirdi va tarozini (muvozanatni) qoʻydi. Tarozida haddan oshmangiz!», deb amr qilinadi (7-8-oyatlar). Tabiat muvozanatini buzish – Yaratganning qonuniga zid harakatdir. Imom Buxoriy rivoyat qilgan mashhur hadisda Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam shunday deydilar: «Qaysi bir musulmon biror daraxt yoki koʻchat eksa-yu, undan inson, qush yoki hayvon yesa, bu uning uchun qiyomatgacha sadaqa boʻlib yoziladi». Daraxt ekish – vafotdan keyin ham savobi toʻxtamaydigan joriya sadaqadir.
Suvni tejash va tabiatni ifloslantirmaslik odoblari
Islomda daryolar, ariqlar, soyabon daraxtzorlar va yoʻllarni ifloslantirish qatʼiy qoralangan. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam odamlar yuradigan yoʻllarni va dam oladigan soya joylarni ifloslantirishni laʼnatga sabab boʻluvchi amallardan deb ogohlantirganlar (Muslim rivoyati). Bobolarimiz «Suvga tuflama – koʻzing koʻr boʻladi», «Birni kessang – oʻnni ek» degan hikmatlar bilan yosh avlod ongiga yuksak ekologik madaniyatni singdirganlar.
Orol fojiasi, iqlim oʻzgarishi va «Yashil makon» umummilliy loyihasi
Bugungi kunda Orol dengizining qurishi, havo haroratining koʻtarilishi va chang boʻronlari yurtimiz ekologiyasiga katta taʼsir koʻrsatmoqda. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan «Yashil makon» umummilliy loyihasi – har yili millionlab koʻchatlar ekish tashabbusi aynan mazkur islomiy va insoniy qadriyatlarning amaliy ifodasidir. Har bir xonadon, mahalla oʻz hududini obod qilishi shart.
Xulosa
Ona tabiat – umumiy uyimizdir. Unga omonat koʻzi bilan qarab, har bir tomchi suvni tejab, har bir niholni asrab-avaylasak, kelajak avlodlarga musaffo va goʻzal vatan qoldirgan boʻlamiz.
Abdusamad Namozov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





