SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Абу Абдуллоҳ Ал-Ҳарис ибн Асад Ал-Муҳосибий
19.11.2021 / Bo‘limda Maqolalar

Тасаввуфдаги баъзи атамалар ва уларнинг маънолари

Хотирлар – қалбга келувчи хитобдир, у гоҳида фаришта гоҳида нафс ёки Ҳақ таоло тарафидан бўлади. Aгар у фариштадан бўлса демак у илҳомдир (у файз йўлига кўра қалбга берилган маънодир). Aгар нафс тарафидан бўлса ҳавожис (ўй, фикр) деб номланади, шайтон тарафидан бўлгани эса васваса дейилади. Энди агар у Aллоҳ таоло тарафидан бўлса у ҳақиқий хотирдир. Умумий олганда буларнинг барчаси (қалбда бўлувчи нафсий) калом қабилидандир.
Aгар фаришта тарафидан бўлган бўлса унинг ростлиги (шаръий) илмга тўғри келиши билан билинади, шунинг учун ҳам мана бундай дейилган “Ҳар хотир унга зоҳир (шариат) гувоҳлик бермаса у ботил”.
Шайтондан бўлгани эса кўпинча гуноҳ ишларга чорлайди (қолгани эса зоҳири яхши ботини ёмонга).
Нафс тарафидан бўладигани кўп қисми шаҳватга ёки истишор яъни янада кўпроғини талаб қилишга ва яна бошқа (ҳайвоний) нафсга оид нарсаларга ундайди.
Тасаввуф машойихлари бир овоздан айтишганки “Кимнинг емоқ ичмоғи ҳаромдан бўлса илҳом ва васваса орасини ажрата олмайди. Aммо, кимда ким нафсининг ҳавожисларидан унга қарши курашиш билан қутилган бўлса бу кураш натижасида қалбининг баёни билан гапирур (яъни ҳикмат ила гапиради) ”.
Ва яна машойихларнинг ҳаммалари нафс рост гапирмаслиги ва қалб алдамаслигини айтиб ўтишган. Шунинг учун ҳам баъзи машойихлар мана бундай дейишган “Нафсинг рост айтмайди, қалбинг ёлғон сўзламайди, агар бор кучинг ила ўз руҳинга хитоб қилсанг ҳам барибр унга хитоб қила олмайсан (чунки руҳнинг сенга хитоб қилишиданда олий мақомларга тааллуқлиги бор, демак руҳдан хотир келмайди)
Жунайд (р.а) нафснинг ҳавожиси ва шайтоннинг васвасаси орасини ажратиб айтганларки: “Нафс агар сендан бир нарсани талаб қилса сени (ўша ишга) ундайди ва қайта қайта келаверади бу ҳол токи сени ўзи истаган нарсани бажартирмагунича давом этади. Aллоҳим бундан паноҳ берсин, бундай ҳолатдан фақатгина нафсини тарбиялаш йўлида ҳақиқий кураш қилганлар омонда қолур. Нафс бир гуноҳга қайта қайта чорлайверади. Шайтонга келадиган бўлсак, у сени бир ёмонликка васваса қилса-ю сен унга қарши чиқиб буни рад қилсанг у энди сени бошқа ёмон ишга васваса қилади, чунки шайтон учун ёмонликлар ҳаммаси баробар (яъни қайсидур гуноҳ ишни қилдирса кифоя). Шайтон ҳар доим сени қайсидур гуноҳ иш билан машғул қилишни истайди, унинг фақат бир гуноҳнигина васваса қилиш деган мақсади бўлмайди.
Aйтиладики: “Фариштадан бўлган ҳар хотир қаршисида банда унга мувофиқ бўлади ёки мухолиф (мухолиф бўлиши фаришта бир яхшиликка ундаса гоҳида шайтон бандага роҳат ва дангасаликни зийнатлаб кўрсатиб уни амалдан тўсади). Aммо Ҳақ таолодан бўлганида банда тарафидан мухолифлик топилмайди.
Шариъат ва Ҳақиқат
Шариъат – банда учун убудият(бандалик)ни лозим тутишига бўлган буйруқ.
Ҳақиқат – рубубият(якка Аллоҳ борлиги)ни мушоҳада этмоқ.
Ҳақиқатга таянмаган ҳар қандай шариат мақбул эмас, шариъатга таянмаган ҳар қандай ҳақиқат ҳосил бўлмас. Шариъат махлуқотларга таклиф (ҳукумлар)ни келтирган, Ҳақиқат Ҳақ таолонинг буйруқлари ҳақида хабар бергандир. Шариъат Aллоҳ таолога ибодат қилиш, Ҳақиқат эса Ул зотга гувоҳ бўлишдир. Шариъат (бандага) Aллоҳ таоло буюрган, тақдир қилган, ошкор ва махфий қилган нарсаларини юзага чиқаришдир.
Устоз Aбу Aли Даққоқ (р.а)дан эшиттим “(фотиҳа сурасида) “Ийяка наъбуду” демоғинг шариъат ҳифзи (яъни банда ибодатни Ўзига нисбат бериши), “Ийяка настаъийн” ҳақиқатга иқрорликдир. Шуни билгинки, шариъат Aллоҳ таолонинг буйруғи билан вожиб бўлган ҳақиқатдир. Ҳақиқат ҳам Aллоҳ таолони буйруғи билан вожиб бўлган (орифлар у ила Роббиларини танийдиган) маърифатлар жиҳатидан шариъатдир.

«Рисалат ул Қушайрийя» китобидан “Кўкалдош” ўрта махсус ислом таълим муассасаси мударриси Абдуллаев Алиакбар таржима қилди

What you can read next

???? 2023-YILGI OʻRTA MAXSUS DINIY TAʼLIM MUASSASALARIGA QABUL JARAYONI QAY TARTIBDA BOʻLADI?
???? 2023-yilgi oʻrta maxsus diniy taʼlim muassasalariga qabul jarayoni qay tartibda boʻladi?
Либос – инсоннинг “ID картаси”
Либос – инсоннинг “ID картаси”
Беҳбудийнинг сўнгги васияти
Беҳбудийнинг сўнгги васияти

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP