SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Каъба
14.11.2018 / Bo‘limda Maqolalar, Yangiliklar

Каъба

Каъба бу Аллоҳнинг уйидир. Мусулмонларнинг қибласи. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло уни тавҳид нишонаси ва ибодат рамзи қилди. Шериги бўлмаган зотга ибодат қилишлик учун қурилган ер юзидаги биринчи уйдир. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:

إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ

Одамларга муборак, оламларга ҳидоят қилиб қўйилган биринчи уй Баккадаги уйдир.

Тарихдан маълумки, Каъба бир неча маротаба қайтадан қурилган. Ривоятларга қараганда, каъба ўн бир маротаба қайтадан қуришган экан:

1.         Фаришталар;

2.         Одам алайҳиссалом;

3.         Шиш ибн Одам алайҳиссалом;

4.         Иброҳим ва Исмоил алайҳиссалом;

5.         Амалиқо қабиласи;

6.         Журҳум қабиласи;

7.         Қусой ибн Килоб;

8.         Қурайш қабиласи;

9.         Абдуллоҳ ибн Зубайр рзоияллоҳу анҳу;

10.       Ҳажжож ибн Юсуф;

11.       Султон Мурод VI.

Олимлар Байтуллоҳни ким биринчи бўлиб қурганлиги борасида ихтилоф қилишган. Фаришталарми, Одам алайҳиссаломми ёки Иброҳим алайҳиссаломми? Кўп уламолар айтишганки, Биринчи бўлиб Каъбани Иброҳим алайҳиссалом қурганлар. Бунга Аллоҳ таолонинг қуйидаги каломи шарифини далил қилишади:

وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ

Биз Иброҳимга Байтнинг жойини белгилаб бердик.

Бошқа олимларнинг таъкидланишича, Каъба Иброҳим алайҳиссаломдан олдин қурилган. Иброҳим алайҳиссалом уни янгидан қуриб, пойдеворини кўтаришган. Бунга Аллоҳ таолонинг қуйидаги каломи далолат қилади;

وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ

Иброҳим Байтнинг пойдеворини кўтарган пайтда…

Каъба тақрибан масжид ўртасида катта хона шаклида баланд ва тўртбурчак кўринишда қад кўтарган. Баландлиги 15 метр. Эшик бор томони ва унинг муқобилининг ҳар бири 12 метрни, Тарнов бор томони ҳамда унинг муқобили эса ҳар бири 10 метрни ташкил этади. Исмоил алайҳиссаломнинг даврларида бундай бўлмаган. Каъбанинг баландлиги 9 зиро (4 м 16 см)ни ташкил этган, ҳамда унинг устки томони бўлмаган. Унинг эшиги эса ер билан бевосита боғланган бўлган. Унга энг биринчи бўлиб Қусой ибн Килоб, сўнгра Абдулмуттолиб ибн Ҳошим том қилган. Ҳамда темирдан эшик қилиб, уни олтин билан безатган. Шу билан Каъба биринчи маротаба олтин билан безатилган.

Бир неча йил ўтиб Қурайшликлар Каъбани қайтадан қуришмоқчи бўлишди. Бу воқеа пайғамбарлик келишидан 5 йил олдин бўлган эди.

Ўша пайти Каъба устма-уст ораси лойсиз тошлардан қўйилган эди. Кучли сел ёғиши сабабли Каъбанинг деворлари қулаб тушай деб қолган эди. Қурайшликлар уни мустаҳкам қилиб қайтадан бино қилишга қарор қилишди. Уни бино қилишга фақатгина ҳалол пулларни сармоя қилишди. Шу сабабли пул анча кам йиғилди. Шу боис бинонинг шимол томонидаги ҳижр ва ҳатим деб аталадиган олти газча ер мўлжалдан чиқариб ташланиб, пастаккина девор тикланди ва Каъба шу ердан бошланажагини билдирувчи белги қўйилди. Ичкарига махсус зинапоялардан кўтарилиб, салобатли эшикдан кириладиган қилинди. Ҳатим томондан тарнов ўрнатилди. Ҳажарул-асвадни жойига қўйишда Қурайшликлар ихтилоф қилишди ва эшикдан биринчи кирган одамни ўрталарида ҳакам этиб тайинлашга келишишди. Эшикдан биринчи кирган одам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эдилар. У зот улар ўртасида адолатли ҳукм чиқариб, ҳажарул-асвадни жойига ҳаммалари билан бирга олиб бориб, ўз қўллари билан уни жойлаштирдилар.

Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу даврларида Каъба қайтадан қурилди. Бунга сабаб у киши ва Язид ибн Муовия розияллоҳу анҳу ўртасида чиққан низо туфайли Язид ибн Муовия розияллоҳу анҳу Маккани қамал қилиб, манжаниқдан тош отиб каъбага зарар етказган эдилар. Ҳижрий 64-йилда Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу халифа этиб сайланганларидан кейин, Каъбани бузиб, қайтадан Иброҳим алайҳиссаломнинг пойдеворлари каби қурмоқчи бўлдилар. Холалари Оиша розияллоҳу анҳодан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Қара, қавмингни маблағи (Каъбани қайта қуришга) етмай қолган эди. Агар қавминг диндан қайтиб кетиш хавфи бўлмаганида уни бузиб, унга шарқ томинидан бир эшик ва ғарб томинидан бир эшик қилар эдим. Ҳамда ҳижрни унинг ичига киргазиб юборар эдим” деган ҳадисларини эшитиб, шу кўринишга кўра қайта тикладилар. Каъбага баландлиги 27 зиро қилиб, унга бири шарқ томондан, ундан Каъбанинг ичига кириладиган ва бошқаси эса ғарб томондан ундан эса ташқарига чиқиладиган икки эшик ўрнатдилар.

Ҳажжож Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу устидан ғалаба қозонгач, Абдумалик ибн Марвон билан Каъбани тиклаш борасида маслаҳатлашди. Абдумалик бинонинг Абдуллоҳ қўшган қисмини бузиб, қурайшликлар тиклаган асосда қолдиришга кўрсатма бердилар. Ҳажжож бинодан олти зиро ва бир қарич олиб ташлади ва унинг ғарбий эшиги остини беркитди. Ва қолган қисмини ўзгаришсиз қолдирди. Сўнг халифа Абу Жаъфар Мансур роҳимаҳуллоҳ Хонаи Каъбани Ибн Зубайр бино қилган ҳолида қайтармоқчи бўлганда Имом Молик роҳимаҳуллоҳ: «Сиздан кейин келадиган подшоҳларга ҳам уни бузиб-тиклаш ўйин бўлиб қолмасин», деб қайтардилар.

Султон Муродхон VI 1540 – йилда қаттиқ ва узоқ ёмғир ёғиши натижасида катта сел келиб Масжидул Ҳаромнинг кўп қисмини сув босгач, хонаи Каъбанинг эшигидан сув кириб, унинг деворларининг ярмига етди ва унинг шимолий девори, шарқий ва ғарбий деворларининг бир қисми, шифти қулади, одамлар қалбини қўрқув эгаллади. Султон Муродхон VI уни зудлик билан тиклади. Каъбаи муаззама бугун шу ҳолатдадир.

Каъбаи муаззаманинг атрофи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва Абу Бакр розияллоҳу анҳу даврларида очиқ эди, деворлар билан ўралмаган эди. Сўнг ҳазрат Умар розияллоҳу анҳу Каъба ёнларида жойлашган уйларни сотиб олиб саҳнини кенгайтирдилар ва киши бўйидан пастроқ девор билан ўрадилар.

«Кўкалдош»  ўрта махсус ислом билим юрти

4-курс талабаси Эргашев Абдуссамиъ

араб манбалари асосида тайёрлади.

 

What you can read next

Синония фирқаси
Синония фирқаси
Ғанимат зотлар
Ғанимат зотлар
“2023-ЙИЛ САРҲИСОБИ” тадбири ўтказилди
“2023-ЙИЛ САРҲИСОБИ” тадбири ўтказилди

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP