«Yenglar, ichinglar, lekin isrof qilmanglar! Chunki U isrof qiluvchilarni sevmaydi» (Aʼrof surasi, 31-oyat)
Neʼmatlarning qadriga yetmaslik, ularni meʼyordan ortiq sarflash va bekorga yoʻq qilish isrof deb ataladi. Isrof faqat oziq-ovqat yoki mablagʻni bekorga sarflash emas, balki vaqt, suv, energiya va insoniy quvvatni zoye qilishdir. Islom taʼlimotida oʻrtahollik va tejamkorlik eng buyuk fazilat deb baholanadi.
Qurʼoniy taqiqlar va oqar daryoda tahorat olish ibrati
Isro surasining 26-27-oyatlarida isrof qiluvchilar haqida juda qattiq ogohlantirish keladi: «Isrofgarchilikka mutlaqo yoʻl qoʻyma! Chunki isrofgarlar shaytonlarning birodarlaridir». Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam bir kuni sahobiy Saʼd ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhuning tahorat olayotganini koʻrib: «Bu qanday isrofgarchilik, ey Saʼd?», dedilar. Saʼd roziyallohu anhu: «Yo Rasululloh, tahoratda ham isrof boʻladimi?», deb soʻraganida, u zot: «Ha, hatto oqib turgan daryoning boʻyida boʻlsang ham (suvni keragidan ortiq ishlatma)!», deb javob berdilar (Ibn Moja rivoyati). Bu hadis ekologik va tejamkorlik madaniyatining eng oliy mezonidir.
Dabdabali toʻylar va jamiyatdagi maʼnaviy qashshoqlik
Afsuski, jamiyatimizdagi eng ogʻriqli isrofgarchilik sohalaridan biri – dabdabali toʻy-marosimlar, maʼrakalardagi ortiqcha xarajatlar va oʻzini koʻrsatish illatidir. Qarz olib toʻy qilish, tonnalab taomlarni chiqindiga tashlash maʼnaviy qashshoqlik belgisidir. Jadid allomalari bundan bir asr oldin ham «Bizni toʻylar xarob qildi» deya faryod chekkan edilar.
Ekologik inqiroz va resurslarni tejash masʼuliyati
Hozirgi dunyoda toza ichimlik suvi taqchilligi, energiya inqirozi va oziq-ovqat xavfsizligi global muammoga aylandi. Elektr energiyasini behuda yoqmaslik, suv kranini yopish, non va oziq-ovqatni uvol qilmaslik har bir fuqaroning vijdoniy va diniy burchidir.
Xulosa
Tejamkorlik – kambagʻallik emas, balki aql va maʼnaviyat belgisidir. Isrofdan tiyilib, neʼmatlarni tejab ishlatgan jamiyat doimo toʻkin-sochinlik va barakada yashaydi.
Sirojiddin Bozorov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi




