«Kechirimli boʻl, yaxshilikka buyur va johillardan yuz oʻgir!» (Aʼrof surasi, 199-oyat)
Inson hayoti davomida turli tushunmovchiliklar, xatolar va adolatsizliklarga duch kelishi tabiiydir. Bunday hollarda qasd olish, qalbda adovat saqlash insonni ich-ichidan yondiradi. Kechirish, bagʻrikenglik koʻrsatish va oʻch olishga qodir boʻla turib lutf qilish esa faqat kuchli va maʼnaviyati yuksak shaxslarga xos fazilatdir.
Muqaddas manbalar va Makka fathi ibrati
Qurʼoni karimda adolat yuzasidan javob qaytarishga ruxsat berilgan boʻlsa-da, kechirish va sabr qilish afzal deb koʻrsatiladi: «Kim sabr qilsa va kechirimli boʻlsa, albatta bu ulugʻ ishlardandir» (Shoʻro surasi, 43-oyat). Islom tarixida buning eng choʻqqisi Makka fathi kuni sodir boʻldi. Yigirma yil davomida musulmonlarni quvgʻin qilgan, qiynoqqa solgan va yaqinlarini oʻldirgan ashaddiy dushmanlar magʻlub boʻlib turganda, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ulardan oʻch olmadi, balki Hazrati Yusufning soʻzlarini aytib: «Bugun sizlarga hech qanday malomat yoʻq, barchangiz ozodsiz!», deya umumiy afv eʼlon qildilar. Bu yuksak bagʻrikenglik barcha qalblarni Islomga oshiq qildi.
Mumtoz tasavvuf va sharqona donishmandlik
Jaloliddin Rumiy oʻzining hikmatlarida: «Kechirimlilikda quyosh kabi boʻl, boshqalarning xatosini yopishda kecha kabi boʻl», deb daʼvat etadi. Qalbda kin saqlash kishining oʻziga bergan eng katta ruhiy azobidir. Birovni kechirgan inson avvalo oʻz qalbini nafrat zanjirlaridan xalos etadi.
Kechirimli boʻlishning ruhiy salomatlik va ijtimoiy tinchlikdagi oʻrni
Tibbiy tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, doimiy nafrat va gina saqlaydigan insonlarda stress gormonlari yuqori boʻlib, yurak xastaliklari koʻp uchraydi. Oilada er-xotin, qarindoshlar yoki hamkasblar oʻrtasidagi kichik xatolarni kechirmaslik ulkan janjallarga sabab boʻladi. Kechirish zaiflik emas, aksincha, buyuk maʼnaviy qudratdir.
Xulosa
Kechirimli insonning qalbi keng, hayoti osuda boʻladi. Xatolarni bosiqlik bilan kechira olish jamiyatda qasoskorlik illatini yoʻqotib, mehr-oqibat va totuvlik muhitini mustahkamlaydi.
Muhammadali Bekmirzayev
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





