Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning yoshlari oʻttiz beshga yetganda Makkaga barcha narsani oqizib ketadigan darajada kuchli sel keldi. Sel avval yongʻin zaiflashtirib qoʻygan Kaʼba devorlarini yorib yubordi.
Shu sababli qurayshliklar Kaʼbani balandroq koʻtarish va ustiga tom yopish uchun uni buzmoqchi boʻlishdi.
Ammo qalblaridagi Kaʼba hurmati sabab uni buzishdan choʻchishdi. Shunda Xolid ibn Validning otasi Valid ibn Mugʻiyra:
– Uni buzish orqali isloh qilishni istaysizlarmi yoki yomonliknimi? – deb soʻradi.
Ular:
– Albatta, islohni, – deyishdi.
Shunda Valid ibn Mugʻiyra:
– Alloh isloh qiluvchilarni halok etmaydi, – dedi-da, Kaʼba devorini buza boshladi. Odamlar unga ergashdilar.
Keyin qurilish boshlandi. Buning uchun zino va sudxoʻrlik daromadi aralashmagan halol mablagʻ hozirlashdi.
Quraysh ulugʻlari ham oʻz yelkalarida toshlarni tashiy boshlashdi. Bularning orasida Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ham bor edilar.
Qurilishni rumlik Boqum ismli duradgor boshqardi.
Qurilish Ismoil alayhissalom qoʻyib ketgan poydevor ustiga devor tiklashga kelganda ularning halol mablagʻlari tugab qoldi. Shu sababli ular “Hijr”ni alohida qoldirib, uning Kaʼbadan ekaniga belgi boʻlishi uchun ustiga past devor qurishdi.
Kaʼbaning balandligi avval toʻqqiz ziro edi. Ular yana toʻqqiz ziro qoʻshishdi va eshigini yerdan odam boʻyi barobar koʻtarishdi.
Shundan soʻng Hajari Asvadni oʻz joyiga qoʻymoqchi boʻlishdi. Ammo uni joyiga kim qoʻyishi haqida tortishib qolishdi. Ish shu darajaga bordiki, oʻrtalarida urush chiqay dedi.
Shu payt ularning ichidagi eng yoshi kattasi Abu Umayya ibn Mugʻiyra Mahzumiy:
– Ey qavm, tortishmanglar! Undan koʻra hukmiga rozi boʻladigan kishini orangizda hakam qilinglar, – dedi.
Ular:
– Hakamlikni oʻsha paytdagi “Banu Shayba” – hozirgi “Salom” eshigidan birinchi boʻlib kirgan kishiga topshiramiz, – deyishdi.
Birinchi boʻlib kirgan kishi Rasululloh sollallohu alayhi va sallam boʻldilar.
Ular bir ovozdan:
– Axir bu oʻzimizning Muhammadul Amin-ku! Biz uning hakamligidan rozimiz, – deyishdi.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga hakam qilinganlari haqida xabar berishgach, u zot ridolarini yerga yoydilar va:
– Har bir urugʻ sardori ridoning bir chetidan ushlasin! – dedilar.
Soʻng Hajari Asvadni ridolari ustiga qoʻyib, uni joyiga qadar birgalikda koʻtarib borishlarini tayinladilar. Keyin Hajari Asvadni oʻz qoʻllari bilan joyiga oʻrnatdilar.
Shu tariqa katta nizoning oldi olindi. Bu voqea Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning hikmat, adolat va muammoni tinch yoʻl bilan hal qilishdagi buyuk fazilatlarini koʻrsatdi.
“Islom tarixi” va “Nurul Yaqin” kitoblari asosida tayyorlandi.
“Koʻkaldosh” oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi mudarrisi Roʻziqulov Ikrom






