SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Никоҳда эрнинг ҳуқуқлари
09.04.2025 / Bo‘limda Fiqh, Maqolalar

Никоҳда эрнинг ҳуқуқлари

Исломда эрнинг хотинидан талаб қиладиган ҳуқуқлари бор, бу эса хотин учун мажбурият ҳисобланади. Худди шунингдек, хотин ҳам эридан о’зига нисбатан ҳуқуқларга эга. Бу ҳуқуқларнинг энг каттаси қуйидагича изоҳланади.

Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўради:

«Эй Аллоҳнинг Расули, инсонлар орасида эркакнинг аёл устидаги ҳаққи энг улуғроқ кимга тегишли?»Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эрига», деб жавоб бердилар.

Бу ҳуқуқларнинг энг муҳимларидан бири:

1. Маъруфда итоат қилиш

Исломда хотин эрига итоат қилишга буюрилган, агар бу итоат Аллоҳга исён бўлмаса. Ислом эркакни оиланинг раҳбари этиб белгилаган. Бу, Қур’онда Аллоҳ таолонинг: «Эркаклар аёллар устида қўриқчидирлар» (Нисо сураси, 34-оят) деган ояти билан тасдиқланган.

Бу дегани, аёл фақатгина эрининг гапига бўйсуниши керак, деган маънода эмас. Балки бу итоат оилани сақлаш ва барқарорлигини таъминлаш учун муҳимдир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:»Агар мен бирор кишига бошқасига сажда қилишни буюрганимда, албатта, аёлнинг эрига сажда қилишини буюрган бўлардим.» Шунингдек, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Агар бир аёл беш вақт намозини ўқиса, Рамазон ойида рўза тутса, номусини сақласа ва эрига итоат қилса, унга: ‘Жаннатнинг истаган эшигидан киринг’, дейилади», деб марҳамат қилганлар.

Эрга итоат қилишнинг бир қисми – унинг чақириқларига лаббай деб жавоб беришидир. Агар эр хотинини  чақирса ва бунга шариатда ман этилган ҳолатлар (ҳайз ёки нифос) тўсқинлик қилмаса, хотини унинг чақириғига жавоб бериши лозим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:.

«Агар эркак хотинини ўз тўшагига чақирса-ю, у рад этса ва эри ундан норози ҳолда ётса, тонг отгунга қадар фаришталар унга лаънат айтадилар.» Бу ҳадиснинг маъноси шуки, бу лаънат аёл гуноҳидан тавба қилмагунча давом этади. Бунга фақат мажбурий шароитлар (узрли сабаблар) истисно қилинади.

Шу билан бирга, айрим аёллар ўз эрларининг  истагидан ўзлари хоҳлаган нарсаларни олиш учун фойдаланган ҳолда, уларга талаблар қўйишади. Ҳатто эрлари уларнинг талабларини бажаришга қодир бўлмаса, хотинлар реининг ҳузурига киришдан бош тортишади. Айрим эркаклар эса хотинларининг талабларини бажариш учун ҳаром йўллар билан пул топишга ҳаракат қилишади. Натижада, баъзи эрлар порахўрлик, фирибгарлик ва ўғирлик каби гуноҳларга ботадилар.

Шу сабабли Ислом аёлнинг эрига эр-хотинлик муносабатларида бўлишдан бош тортишини ҳаром қилди ва тўшакдан узоқлашишини оғир гуноҳлардан бири деб билди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Агар хотин эрининг тўшагидан узоқлашиб ётадиган бўлса, фаришталар унга лаънат айтадилар токи у қайтиб келгунча.»

Ҳайз ва нифос яқинлик қилишга монелик қилади, лекин улар эр-хотин ўртасидаги бошқа муносабатларга тўсқинлик қилмайди. Бу, ҳайз ҳақида Оиша ва Маймуна розияллоҳу анҳумо томонидан ривоят қилинган ҳадисга асосланади. Улар:»Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳайз кўраётган аёллари билан изор (белбоғ ёки кийим) устидан яқинлик қилишар эди.»

Бу ҳадиси шарифдан қуйидаги фойдаларни оламиз:
          1. Ҳайз кўрган аёлнинг эри уни изор устидан қучоқлаши мумкинлиги.

2. Ҳайз кўрган аёлнинг эри уни изор устидан қучоқлаши (фойдаланиши) мумкинлиги.

3. Ҳайз кўрган аёл билан кечаси бирга ётиш мумкинлиги.

Кўриниб турибдики, ҳайз кўрган аёлдан жирканиш, уни четлатиш маънолари Исломда йўқ.

Эркакларнинг ҳолати:

Эркаклар одатда уйларидан ташқарида ишлайди, улар кўпроқ одамлар билан мулоқот қилади ва турли жойларда бўлади. Кўчада ёки иш жойларида, баъзида эса йўлларда шундай аёлларни кўришадики, улар эркакнинг шаҳватини қўзғатади ва яширин истакларини авж олдиради. Иффат ва динга риоя қилувчи эркак бундай шаҳват қўзғалган пайтда уни ўз жуфти ҳали орқали бўлишига  интилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз ҳикмат ва ҳақиқатгўйлиги билан эркакларнинг бундай ҳолатларга дуч келишини инобатга олиб, уларга шундай маслаҳат берганлар:

«Аёл шайтон қиёфасида келади ва шайтон қиёфасида кетади. Кимки бирор аёлни (кўчада ёки бошқа жойда) кўрса ва у ёқса, дарҳол ўз хотинига борсин. Чунки бу (йўл билан) у ўз нафсидаги эҳтиёжни босади.» Шу сабабли аёл кишига эрининг талабини рад этиш жоиз эмас, ҳатто у уй юмушлари билан банд бўлса ҳам. Чунки эркакнинг эҳтиёжи бошқа ҳар қандай ишидан устундир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Агар эркак хотинини чақирса, ҳатто тандир бошида бўлса ҳам, у келиши лозим.»

Аёлнинг эрига итоати шундаки, у эрининг изнисиз нафл рўза тутмаслиги лозим. Чунки рўза эрнинг хотин билан яқинлик қилишига тўсқинлик қилади. Кўп рўза тутиш эса тананинг заифлашишига ва ўзини ёмон ҳис қилишига сабаб бўлиши мумкин. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эрининг изнисиз бирор аёлга рўза тутиш ҳалол эмас ва у эрининг рухсатисиз уйидан чиқмасин.» Агар аёл Рамазон рўзасидан қолдирган кунларини қазо қилишни истаса (масалан, ҳайз, нифос, касаллик ёки сафар туфайли рўза тутолмаган бўлса), унда у эрининг узоқда бўлган ёки рўза тутишга рози бўлган кунларни танлаши керак. Бу борада Оиша розияллоҳу анҳо тажрибаси намунали бўлиб, у шундай деган:

«Мен Рамазон рўзасидан қазо кунларимни Шаъбон ойида қоплай олардим. Чунки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Шаъбон ойида энг кўп рўза тутганлар.»

Аёл эрининг рухсатисиз уйидан чиқмаслиги лозим. Эр ишидан ёки ташқаридан уйга қайтганида, хотинини уйни тайёрлаб, ўзини кутиб турган ҳолда кўриши керак. У чарчаган ва оч бўлиб, хотини уни кутаётган бўлса, бу хотин учун эрига хизмат қилиш ва ғамхўрлик қилиш мажбуриятидир. Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ шундай деган: «Аёлнинг ўз онасидан кўра эрига итоати кўпроқ лозимдир.»

Аёл эрининг рухсатисиз уйига кимнидир таклиф қилмаслиги лозим. Шунингдек, уйга киришга рухсати бўлмаган кишиларни қабул қилмаслиги керак. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:

«Огоҳ бўлинглар, сизнинг аёлларингизнинг устингизда ҳақлари бор. Сизнинг ҳам уларга бўлган ҳақларингиз бор. Улар сиз ёмон кўрадиган кишиларни уйларингизга киритмасликлари ва сизга итоаткор бўлишлари керак. Сиз эса уларни кийим ва озиқ-овқат билан таъминлашга масъулсизлар.»

Давоми бор…

Мирзаев Камолиддин.

Манба: Маҳмуд Тоҳмаз “Фиқҳул ҳанафий фий савбиҳил жадид” китобдан

What you can read next

“Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юртида китоблар тақдимоти
“Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юртида китоблар тақдимоти
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қиёматда менга шафоатчи ва гувоҳ бўлсинлар, десангиз...” туркумидан
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қиёматда менга шафоатчи ва гувоҳ бўлсинлар, десангиз…” туркумидан
Qilich va qalam: Sohibqiron va Ibn Xaldun bahsi
Qilich va qalam: Sohibqiron va Ibn Xaldun bahsi

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP