SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Қуръон балоғати
23.12.2024 / Bo‘limda Maqolalar, Qurʼon ilmlari

Қуръон балоғати: Оятларда келган феълларда бир ҳарфини келтирилмаслик сири нимада!?

Баъзида Қуръони карим оятларидаги калиманинг бир ҳарфи туширилганига гувоҳ бўламиз. Албатта бу маълум бир мақсад сабабли бўлиб, бунинг сабабини бизга “Балоғат илми” баён қилиб беради.

Феълдан бир ҳарф туширилган бўлиши мумкин. Бунда ҳарфи камроқ бўлган феълда ҳарфи туширилмаганига нисбатан иш-ҳаракат озроқ эканлигига ёки замони қисқароқ эканлигига далолат қилиш мақсад бўлади. Мисол учун “Қадр” сурасининг 4-оятида Аллоҳ таоло:

تَنَزَّلُ ٱلۡمَلَـٰۤىِٕكَةُ وَٱلرُّوحُ فِیهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمۡرࣲ

“У (кеча)да фаришталар ва Руҳ (яъни, Жаброил алайҳиссалом) Парвардигорларининг изни-ихтиёри ила (йил давомида қилинадиган) барча ишлар билан (осмондан заминга) тушурлар”.

Ҳамда “Шуаро” сурасининг 221-223 оятларида:

هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّیَـٰطِینُ تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِیمࣲ

“(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), айтинг: «Мен сизларга шайтонлар кимларга тушиши ҳақида хабар берайми? Улар ўта уйдирмачи ва ўта гуноҳкорларга тушурлар”, деб марҳамат қилган.

Ушбу икки оятда تَنَزَّلُ лафзинининг битта ҳарфи تَ – “та”ни тушириб зикр қилинди. Аслида бу феъл تَتَنَزَّلُ кўринишида бўлиши керак эди. “Фуссилат” сурасининг 30-оятида эса мазкур лафзнинг ҳарфларини туширмасдан иккита تَ – “та”си ҳам айтилди:

إِنَّ ٱلَّذِینَ قَالُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَـٰمُوا۟ تَتَنَزَّلُ عَلَیۡهِمُ ٱلۡمَلَـٰۤىِٕكَةُ أَلَّا تَخَافُوا۟ وَلَا تَحۡزَنُوا۟ وَأَبۡشِرُوا۟ بِٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِی كُنتُمۡ تُوعَدُونَ

Албатта: «Парвардигоримиз Аллоҳдир», деб, сўнгра (ёлғиз Аллоҳга тоат-ибодат қилишда) тўғри — устивор бўлган зотларнинг олдиларига (ўлим пайтида) фаришталар тушиб, (дерлар): «Қўрқманглар ва ғамгин бўлманглар. Сизларга ваъда қилинган жаннат хушхабари билан шодланинглар!

Бунинг сабаби “Фуссилат” сурасидаги фаришталарнинг тушиши олдинги икки оятдаги тушишдан кўра кўпроқ бўлишидир. Чунки ўлим вақтида фаришталарнинг мўминларга тушиши ҳар лаҳзада содир бўлади. Ҳар лаҳзада тўғри йўлдаги бир мўмин вафот этади. Бу вақтда фаришталар унга Жаннат башоратини бериш учун тушишади. Оятда шу муносабат билан “тушиш” маъносидаги تَتَنَزَّلُ калимаси тўлиқ шаклда биронта ҳам ҳарфи туширилмасдан келтирилди.

 “Шуаро” сурасидаги “Улар ўта уйдирмачи ва ўта гуноҳкорларга тушурлар” оятида эса шайтонлар ҳамма кофирларга ҳам тушавермайди балки, уларнинг баъзисига ёки коҳинларига тушади. Маълумки коҳинлар бошқаларга нисбатан камдирлар. Шайтонларнинг тушиши нисбатан оз бўлгани боис оятдаги تَنَزَّلُ лафзидан ҳам битта “та”ни тушириб келтирилди.

Шунингдек “Қадр” сурасидаги фаришталарнинг Рамазон ойидаги тушиши ҳам йилда бир марта содир бўлгани учун оятдаги تَنَزَّلُ сўзини қисқартириб битта تَ – “та”сиз зикр қилинди.

Кўриб турганимиздек иш-ҳаракат кўп содир бўлса феъл шакли тўлиқ ҳолатда, иш-ҳаракат оз бўлган ҳолда эса калимани қисқартириб келтирилди.

Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти мударриси Сухроб Умаров

What you can read next

Zahiriddin Muhammad Bobur — yoshlar uchun ibrat maktabi
Zahiriddin Muhammad Bobur — yoshlar uchun ibrat maktabi
Хожа Самандар Термизий ҳаёти ва илмий фаолияти
Алломаларимиз ёшларга ўрнак
7 саволга 7 жавоб: Намозга боғлиқ саволлар
Азон бу…

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP