«Dinda zoʻrlash yoʻq…» (Baqara surasi, 256-oyat)
Dunyoda turli din, eʼtiqod va madaniyat vakillarining tinch-totuv, oʻzaro hurmat asosida yashashi bagʻrikenglik (tolerantlik) deb ataladi. Islom dini oʻz mohiyatiga koʻra oʻzga eʼtiqod egalarining erkinligini, joni, moli va shaʼnini himoya qiluvchi, zoʻravonlik va tajovuzkorlikni qatʼiy qoralovchi dindir.
Qurʼoniy bagʻrikenglik va Madina shartnomasi
Qurʼoni karimning Mumtahana surasi 8-oyatida oʻzga din vakillari bilan munosabatlar tamoyili shunday belgilanadi: «Din toʻgʻrisida sizlar bilan urushmagan va sizlarni oʻz yurtingizdan haydab chiqarmagan kimsalarga yaxshilik qilishingizdan va ularga adolatli boʻlishingizdan Alloh sizlarni qaytarmas! Albatta, Alloh adolatlilarni sevadir». Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam Madinaga kelganlarida tuzilgan mashhur «Madina shartnomasi» tarixdagi ilk yozma ijtimoiy shartnomalardan biri boʻlib, unda musulmonlar va yahudiylar bir jamiyat sifatida oʻz diniga erkin eʼtiqod qilishi qonunlashtirilgan edi. Shuningdek, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kim bir zimmiyga (musulmon yurtidagi gʻayridin fuqaroga) ozor bersa, Qiyomatda men uning daʼvogari boʻlaman», deb ogohlantirganlar.
Oʻzbekiston zamini – tarixiy bagʻrikenglik beshigi
Markaziy Osiyo, xususan Oʻzbekiston qadimdan turli dinlar va madaniyatlar chorrahasi boʻlib kelgan. Samarqand, Buxoro kabi shaharlarda masjidlar, cherkovlar va sinagogalar asrlar davomida yonma-yon faoliyat yuritgan. Oʻzbek xalqining mehmondoʻstligi va mehr-shafqati barcha millat va elatlarni oʻz bagʻriga olgan.
Bugungi kunda radikalizm va ekstremizmga qarshi kurash
Diniy radikalizm, mutaassiblik va ksenofobiya jamiyatlar xavfsizligiga katta tahdid solmoqda. Din nomidan zoʻravonlik qilish Islomning tinchlikparvar mohiyatiga mutlaqo ziddir. Konfessiyalararo doʻstlik va oʻzaro muloqotni rivojlantirish umumiy tinchlikning bosh omilidir.
Xulosa
Diniy bagʻrikenglik – barqaror taraqqiyot va tinchlik garovidir. Turli din va millat vakillarining ahil yashashi mamlakatimizning eng buyuk maʼnaviy boyligi hisoblanadi.
Sirojiddin Bozorov
«Koʻkaldosh» oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi talabasi





