SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Никоҳда эрнинг ҳуқуқлари
22.04.2025 / Bo‘limda Fiqh, Maqolalar

Nikohda erning huquqlari (2-qism)

Eri oldida eng chiroyli holatda koʻrinish:

        Bu – erning ayoli ustidagi uchinchi haqqidir. Ayol kishining vazifasi – eri oldida oʻzini eng chiroyli holda koʻrsatishdir. U eriga eng goʻzal, eng pokiza holatda koʻrinmogʻi kerak. Eri unga qaraganida, koʻngli ochilsin, koʻzlari quvonsin; uni koʻrgach, mehri oshsin, qalbi unga bogʻlansin. Bu – solih (yaxshi) ayolning sifatlaridandir. Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam aytganlar:

“Dunyo – rohat-farogʻat manbaidir, undan eng yaxshisi – solih ayoldir: agar er unga biror buyruq bersa – itoat qiladi; unga qarasa – quvontiradi: eri yoʻqligida esa – oʻzini ham, mol-mulkini ham asraydi.[1]”

       Hazrati Oisha roziyallohu anho oʻz koʻrinishi va ziynatiga juda katta eʼtibor berar edilar. U zot Paygʻambarimiz sollallohu alayhi va sallam ularni faqat quvontiradigan holatda koʻrishlariga nihoyatda harakat qilganlar. Quyidagi hadis bu holatga dalildir. Hazrati Oisha aytadilar:

“Rasululloh sollallohu alayhi va sallam huzurimga kirib keldilar, qoʻlimda katta kumush uzuklar (taqinchoqlar) bor edi. Shunda u zot soʻradilar: “Ey Oisha, bu nima?” Men dedim: “Ey Allohning Rasuli, siz uchun ziynatlanib taqqandim.” Rasululloh sollallohu alayhi va sallam soʻradilar: “Ularning zakotini beryapsanmi?” Men “Yoʻq dedim.” Shunda u zot aytdilar: Ular seni doʻzaxdan halok qilish uchun yetarlidir[2].

      Hazrati Oisha roziyallohu anho ayollarni erlari uchun ziynatlanishga undar edilar. U kishi ayollarga nasihat qilib shunday deganlar: “Agar sening ering boʻlsa va koʻzlaringni sugʻurib olib, ulardan koʻra chiroyliroq narsani joyiga qoʻyishga qodir boʻlsang – buni qil!”[3]

      Bir ayol Hazrati Oishadan soʻradi:

“Yuzimda bir nechta tuklar bor, ularni yulib tashlasam, erim uchun chiroyliroq koʻrinaman. Buni qilsam boʻladimi?” Hazrati Oisha roziyallohu anho shunday javob berdilar:

“Oʻzingdan ozorli narsani olib tashla va ering uchun ziyoratga borayotgandek chiroyli boʻl. Agar u seni biror ishga buyursa – itoat qil, agar u qasam ichib biror narsani soʻrasa – bajargin. Va u yoqtirmaydigan kishini uyingga kiritma[4].

      Shuni taʼkidlash joizki, bu (yaʼni ayolning eriga ziynatlanishi) Hazrati Oishaning rivoyat qilgan quyidagi sahih hadisiga zid emas: “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam tatuirovka qiluvchi va tatuirovka qildiruvchini, soch qoʻyuvchi va soch qoʻydirguvchini, qosh yuluvchi va qosh yuldiruvchini man qildilar.”

     Maʼlumki, “namisa” – bu yuzidagi tuklarni ildizidan yulib tashlovchi ayoldir. Bu ish odatda “munqosh” (tuk yuluvchi asbob) bilan qilinadi. Hazrati Oishaning soʻzlari esa bu kabi (man qilingan) amallarni emas, boshqa yoʻl bilan ziynatlanishni anglatadi.

         Fiqh olimlari esa ayol kishining sochlarini silliqlashi (haf), lablarini qizartirishi (tahmir), bezaklar (naqsh) tushirishi va tirnoqlarini shakllashi (tatrif) – bularning barchasiga erining ruxsati bilan ruxsat berganlar, chunki bular ziynatlardan hisoblanadi. Hatto hanbaliy mazhabi ulamolari, agar bu (qosh yulish) fosiqa ayollarning alohida belgisi boʻlmasa va erining roziligi bilan qilinsa – qosh yulishga ham ruxsat berganlar.

       Ular hadisdagi bu ishga nisbatan qilingan nahiy (man qilish)ni makruh (yaʼni yoqtirilmagan, lekin harom boʻlmagan amal) deb talqin qilganlar, bu haqda “Fath al-Boriy” kitobida bayon qilingan.

       Imom Navaviy rahimahulloh aytganlar:

“Ayol kishining yuzida soqol, moʻylov yoki ‘unfaqa’ (yaʼni pastki lab ostida oʻsadigan tuk) oʻsib chiqsa – ularni olib tashlash (yoʻqotish) bu holatda harom emas, balki mustahab (yaʼni maqtovli, yaxshi) hisoblanadi[5].

       Afsuski, koʻplab musulmon ayollar oʻz erlari uchun emas, boshqalar uchun ziynatlanadilar. Uylarida va erlari oldida ular oʻzlarini beparvo tutadilar, kiyimlarini almashtirib, ziynatga eʼtibor bermaydilar. Lekin uy tashqarisida esa eng chiroyli liboslarini kiyib, ziynatlanadilar. Holbuki, shariat va insoniy tabiʼat nuqtayi nazaridan, ulardan kutilgani buning aksidir.

       Agar ayol eri yoʻqligida oʻz ziynatiga beparvo boʻlsa, eri safardan qaytishidan oldin darhol oʻzini ziynatlab, uni eng chiroyli holatda kutib olishi lozim. Sahih hadislardan birida, Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhu rivoy qiladilar:

“Biz Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bilan bir gʻazotda edik. Qaytib kelayotganimizda, Madinaga yaqinlashganimizda, men yurishda sustroq boʻlgan tuyamga minib oldinda ketayotgan edim. Orqamdan bir kishi yetib keldi va qoʻlidagi nayzacha bilan tuyamni yengilgina choʻqib yubordi. Shu bilan tuyam eng chiroyli tuyalardek tez va chiroyli yurib ketdi. Orqamga qarasam – Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ekanlar. U zot soʻradilar: Uylanganmisan? Men dedim: “Ha Yo Rasululloh, yaqinda uylangan edim”.’

       Soʻradilar: “Qiz (bokira)ga uylandingmi yoki ilgari turmush qurgan ayolgami?”

        Men: “Ilgari turmush qurgan ayolga (beva).”, dedim

        Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar:

“Nega bokiraga uylanmading? U sen bilan oʻynardi, sen ham u bilan oʻynarding.”

Keyin, biz Madinaga yetib kelganimizda oʻz uylarimizga kirishni niyat qilib turgan edik. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

“Shoshilmanglar, tun boʻyi (yaʼni kechasi) kiringlar, shunda taram-taram boʻlib ketgan sochlar taraladi va uzoq vaqt yoʻqlikda boʻlgan ayollar oʻzlarini ziynatlab olishadi”, deb aytdilar.

Davomi bor…

Mirzaev Kamoliddin.

Manba: Mahmud Tohmaz “Fiqhul hanafiy fiy savbihil jadid” kitobdan


[1] Ibn kasir

[2] Abu Dovud sunanda rivoyat qilgan

[3] Sayyidati Oisha kitobidan

[4] Tobariy rivoyat qigan shuningdek “Fathul Boriy” da ham kelgan.

[5] Fathul Boriy 10 juz 378 bet.

What you can read next

Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи Зот
Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи Зот
“Ҳадиси шариф билимдони” танлови ўтказиш тўғрисида эълон
Пайғамбарлардан сақланиб қолган бир гап
Zulmatdan nurgacha (1-qism) Muqaddima va muborak nasablari
Zulmatdan nurgacha (1-qism) Muqaddima va muborak nasablari

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP