SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
БАҚО ГУЛИГА САБОТ
22.03.2025 / Bo‘limda Maqolalar

Бақо гулига сабот

Ҳарзат амир Алишер Навоий бобомизнинг қабрларига у зотнинг қўйидаги фарди битиб қўйилган экан.

Бу гулшан ичра йўқдур бақо гулига сабот,

Ажаб саодат эрур чиқса яхшилик била от.

Бу дунё бир гулзорга қиёс қилинади. Ҳар бир инсон шу гулзорнинг кичик бир хизматчиси сифатида уни гуллаб-яшнашига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшиб ўтмоғи керак экан. Инсоннинг бу дунёдаги ҳаёти боқий бўлмаса-да, унинг хайрли амаллари воситасида яшаб ўтган ибратли ҳаёти, яхшиликлари бошқалар учун ҳам манфаатли бўла олади.     

Ҳазрат бу ҳикматни нафақат бошқаларга англатиш, балки ўзлари ҳам бутун умрларини шу эзгу иларга сафарбар этишни назарда тутганлар.  

Фахрий Ҳиротий Навоий қурдирган иншоотларнинг умумий сони 380 дан ортиқ экани ҳақида маълумот берган. Улар сафига 20 та масжид, 5 та мадраса, 12 та хонақоҳ, 58 та работ, 14 та кўприк, 9 та ҳаммом, 2 та шифохона каби жамоат фойдаланиши учун хизмат қилувчи бинолар ўрин олган. Бундан ташқари, Ҳирот ва бошқа ҳудудларда “Дорул ҳуффоз” номи билан аталувчи бир қанча қорихоналар қурдирган. Талабаларга кийим-бош ва йиллик сармоя ажратган. Мударрисларга эса, ойлик маошдан ташқари турар жой билан таъминлаш ишларига ҳам маблағ ажратган. Таъкидлаш зарурки, буларнинг барчаси Навоийнинг шахсий маблағлари ҳисобидан амалга оширилган.

Шу ўринда бу қадар катта бунёдкорлик ишлари учун маблағ сарфлаган кишининг даромади қандай бўлган, деган ўринли савол туғилади. Академик Абдулла Аъзам Фахрий Ҳироти маълумотларига таянган ҳолда шундай дейди: «Ҳар куни 75 минг динор амир (Алишер Навоий) хазинасига тушар эди ва 15 минг чиқим бўлар эди». «Бир динорнинг оғирлиги бир мисқол – 2,5 граммдан 5,5 граммгача олтин, кўпинча кумуш танга. Агар бир грамм олий пробали кумуш ҳозирги биржада 0,88 доллар эканини ҳисобга олиб, XIV асрдаги бир динордаги кумуш миқдорини 4 грамм десак, Навоийнинг бир кунлик даромади 140 минг доллардан ошади. Агар Фахрий Ҳиротий олтин динорни назарда тутган бўлса, рақам 10 миллионни ташкил этади». 

Ҳазрат Навоийнинг яна бир шогирди Ғиёсиддин Хондамир бир кунлик аромади шунча катта бўлган буюк амир сармояни ҳеч қачон бир жойда жамғариб қўймаганларини ёзган. Ҳазратнинг саховатлари шу даражада бўлган эканки, келган даромадни тезлик билан халқнинг энг зарур эҳтиёжларига, бунёдкорликларга, хайр-саховат ишларига сарфлаган эканлар.

Ҳазратнинг илмий салоҳиятлари ва қолдирган маърифий мерослари бугунгача жаҳон бадиий тафаккурининг шоҳсупасини эгаллаб келяпти. Шундай катта салоҳиятга эга бўлган зот ўз ҳаётлари хусусида шундай ёзганлар:

Кечти умрум нақди ғафлат бирла нодонлиқда ҳайф, 

Қолғани сарф ўлди андуҳу пушаймонлиқда ҳайф.

Бу мисраларни ўқиб мулоҳаза қилиш барчамизни умр неъматидан самарали фойдаланиб, уни гўзал ва солиҳ амаллар билан безашга, ҳар бир фурсатимизни унумли ўтказишга масъул эканимизни эслатиб туради.       

Ғулом БОБОЖОНОВ,

Филология фанлари бўйича фалсафа доктори

What you can read next

“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қиёматда менга шафоатчи ва гувоҳ бўлсинлар, десангиз...” туркумидан
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қиёматда менга шафоатчи ва гувоҳ бўлсинлар, десангиз…” туркумидан 16- ҳадис
Салафи солиҳлар ҳаёти ва эътиқоди: Муфассирлар имоми Абу Жаъфар Табарий раҳимаҳуллоҳ
Салафи солиҳлар ҳаёти ва эътиқоди: Муфассирлар имоми Абу Жаъфар Табарий раҳимаҳуллоҳ
Абу Бакр Сиддиқ (р.а.) (11-13х.й. - 632-634 м.й)
Абу Бакр Сиддиқ (р.а.) (11-13х.й. – 632-634 м.й)

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP