SIGN IN YOUR ACCOUNT TO HAVE ACCESS TO DIFFERENT FEATURES

FORGOT YOUR PASSWORD?

FORGOT YOUR DETAILS?

AAH, WAIT, I REMEMBER NOW!
KUKALDOSH.UZ
  • LOGIN

KUKALDOSH.UZ

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
    • Madrasa tarixi
    • Rahbariyat
    • Yotoqxona
    • Axborot-resurs markazi
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
    • Qurʼon ilmlari
    • Aqida
    • Fiqh
    • Tafsir
    • Hadis
    • Arab tili
    • Yurtimiz allomalari
    • Islom tarixi
    • Raddiyalar
    • Axloq va tarbiya
    • Bagʼrikenglik va jamiyat
    • Elektron kitoblar
  • Taʼlim
    • 4 yillik öquv dasturi
    • Ilm talab qilish odoblari
  • Kurslar
    • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
    • Tayyorlov kursi
  • Qabul
    • Qabul tartibi
    • Kiriş imtihonlari 2027-2028
    • Ötiş ballari
    • Topşirganlar soni
    • Imtihon duolari
  • Boğlaniş
Muzoraba turlari va undagi foydani taqsimlash
11.05.2022 / Bo‘limda Fiqh, Maqolalar

Muzoraba turlari va undagi foydani taqsimlash

Rabbul-mol muzorib uchun muayyan tijorat turini belgilab, sarmoya faqat oʻsha tijoratga kiritilishini aytsa, bunday sherikchilikka muzoraba al-muqayyadah, yaʼni cheklangan muzoraba deyiladi. Lekin rabbul-mol sarmoya kiritishni muzorib ixtiyoriga qoldirsa, unda muzorib oʻzi toʻgri deb blgan har qanday tijoratga sarmoya kiritishi mumkin. Ushbu turdagi muzoraba cheklanmagan boʻlib, muzoraba al- mutlaqah deb ataladi.

Rabbul-mol birgina oldi-berdi uchun bir necha kishi bilan muzoraba shartnomasiga kirishi mumkin. Bunda rabbul-mol sarmoyani Zaydga ham, Bakrga ham kiritadi va ularning har biri rabbul-mol muzorib sifatida tijorat qiladi. Ikkala muzorib kiritilgan sarmoyani birgalikda ishlatadi va har bir muzorib oldindan kelishilgan ulushga ega boʻladilar. Bunda ushbu muzoriblar tijoratdagi oʻzaro munosabatlarda xuddi sherikdek ish yuritadilar.

Muzorib yoki muzoriblar tijoratning odatiy faoliyati taqozo etadigan barcha ishlarni bajarishga vakolatli hisoblanadilar. Lekin odatdan tashqari boʻlgan ishlarda rabbul-molning aniq va ravshan ruxsati talab qilinadi.

Muzoraba toʻgʻri deb topilishi uchun shartnoma kuchga kirishdan avval tomonlar foydadagi ulushlarini kelishib olishlari zarur. Muzoraba foydasini taqsimlashda ulushlarning nisbati haqida shariatning qatiʼiy koʻrsatmalari yoʻq, bu masala oʻzaro tomonlarning kelishuviga qoldiriladi. Foydani teng boʻlib olishlariga ham, har xil nisbatda boʻlib olishlariga ham ruxsat berilgan. Lekin yaxlit pul miqdori koʻrinishida yoki kiritilgan sarmoyadan maʼlum foiz miqdorida foyda olish taʼqiqlanadi. Masalan kiritilgan sarmoya yuz millon soʻm boʻlsa, koʻrilgan foydaning 10 million soʻmi  muzoribga yoki kiritilgan sarmoyaning 10 foizi rabbul-molga foyda qilib belgilansin deb kelishib boʻlmaydi. Koʻrilgan foydaning, masalan, 40 foizi muzoribga, 60 foizi rabbul-molga taqsimlanadi, deb kelishsa boʻladi. Turli vaziyatlar uchun turli xil nisbatlarni kelishishi mumkin sanaladi. Misol uchun, rabbul-mol muzoribga: Agar bugʻdoy bilan savdo qilsang, foydaning yarmini olasan, agar un bilan savdo qilsang, foydaning uchdan birini olasan, deyishi mumkin. Shuningdek, agar oʻz shahringda ishlasang 30 foiz foyda seniki, agar boshqa shaharda ishlasang, 50 foiz foyda seniki, – deyishi ham joiz.

Muzoribning foydadan oladigan ulushidan tashqari maosh yoki mukofot puli daʼvo qilishi joiz emas. Hanafiy faqihlariga koʻra muzorib qachonki oʻzining shahridan boshqa shaharga safar qilsa muzoraba tufayli xarajatlar uchun haq talab qilishga haqli boʻladi. Agar tijoratda baʼzi odi-berdilarda foyda koʻrsa, baʼzilarida zarar koʻrsa, foyda avval zararga buriladi, qolgan foyda tomonlar oʻrtasida kelishilgan holda taqsimlanadi…

davomi bor  

Mirzayev Kamoliddin Koʻkaldosh oʻrta maxsus islom taʼlim muassasasi mudarrisi

What you can read next

Юртимиз мадрасалар бешигидир
Имом хатиблик муҳим масъулятдир
Ашъарий ва мотуридийлар ҳамда уларнинг йўлидан юрганлар муаттила (сифатларни инкор қилувчи) ҳисобланадиларми!?
Ашъарий ва мотуридийлар ҳамда уларнинг йўлидан юрганлар муаттила (сифатларни инкор қилувчи) ҳисобланадиларми!?
Қизиқарли фактлар
Қизиқарли фактлар

СЎНГИ МАҚОЛАЛАР

  • Mustaqillik — uluğ ne’mat

  • Kitoblar bilan muomala qiliş odoblari va ularni qölga kiritişga tarğib

  • ILM AMAL BILAN KAMOLGA YETADI

  • Ustoz va şogirdga umumiy bölgan odoblar

  • Kökaldoş madrasasida Xalqaro bağrikenglik kuniga bağışlangan “Zakovat” intellektual öyini taşkil etildi

ҚИДИРУВ ХИЗМАТИ

БЎЛИМЛАР

  • Bosh sahifa
  • Madrasa
  • Yangiliklar
  • Maqolalar
  • Taʼlim
  • Kurslar
  • Qabul
  • Boğlaniş

Тезкор ҳаволалар

  • Qabul tartibi
  • Kiriş imtihonlari 2027-2028
  • Ötiş ballari
  • Topşirganlar soni
  • Qurʼoni Karim va tajvid kursi
  • Tayyorlov kursi
  • 4 yillik öquv dasturi
  • Imtihon duolari

АЛОҚА

Тошкент 100208, Чилонзор тумани, Гулистон кўчаси, 37/1

+998 94 988 23 43

info@kukaldosh.uz

ХАРИТА

KökaldoşKökaldoş

Yandex xarita →Google xarita →

© 2018 - 2026. kukaldosh.uz | Ўзбекистон Мусулмонлари идораси "Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти.
Барча хуқуқлар химояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
АОКА интернет-ОАВ гувоҳномаси рақами: 1221

TOP